Jesteś terapeutą?

Kwas foliowy - suplement diety czy czynnik rakotwórczy?

Czy syntetyczny kwas foliowy jako substytut naturalnej folacyny powinien być opatrzony ostrzeżeniem zdrowotnym?

20 listopad 2015
Artykuł na: 6-9 minut suplementy
Zdrowe zakupy

Jeden z największych autorytetów w dziedzinie żywienia, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, postanowił ostatnio uznać oficjalnie tylko osiem z 250 bezsprzecznie udowodnionych działań zdrowotnych folacyny.

Co to oznacza w praktyce? Mianowicie to, że witamina ta wykazuje bardzo wiele korzystnych dla zdrowia właściwości, m.in. reguluje procesy energetyczne organizmu, podział komórkowy i aktywność mózgu, ale dzięki wprowadzonemu przez Unię Europejską Rozporządzeniu w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności, konsumenci usłyszą teraz tylko o ośmiu z nich.

Obecnie jednak pojawia się coraz więcej niezwykle niepokojących przesłanek: folacyna w swojej syntetycznej formie kwasu foliowego, najczęściej stosowanej w suplementach i pożywieniu, może sprzyjać... rozwojowi raka!

Decyzyjne frakcje UE kontrolują nie tylko to, co producenci mówią o wytwarzanych przez siebie żywności i suplementach, lecz też jakie witaminy i minerały można zawrzeć w składzie tych ostatnich. W przypadku folacyny UE dopuściła do obrotu tylko dwie jej formy – syntetyczny kwas foliowy oraz stabilizowaną odmianę, bardziej przypominającą te znajdujące się w pożywieniu i która jest zdecydowanie najbardziej powszechna, niestety wiele brakuje jej do prawdziwej folacyny obecnej w pomarańczach, warzywach strączkowych, szpinaku i innych zielonych warzywach liściastych.

Syntetyczny kwas foliowy zaczęto powszechnie stosować kilka dekad temu, kiedy odkryto, że zapobiega on wadom cewy nerwowej u noworodków.

Ryzyko zapadania na to schorzenie jest znacząco wyższe u dzieci kobiet, które nie przyjmują dostatecznych ilości kwasu foliowego w pierwszych tygodniach ciąży.

Naturalna folacyna to jedna z najzdrowszych substancji występujących w naturze. Zakrojone na szeroką skalę badania analizujące ilość przyjmowanej folacyny i jej stężenie we krwi wykazały u ludzi pobierających jej więcej wraz z dietą mniejsze ryzyko nie tylko wad cewy nerwowej, ale także raka, chorób serca i alzheimera.

Folacyna jest poza tym niezbędna do produkowania energii w organizmie – a zatem Popeye, bohater popularnej kreskówki, wiedział, co robi, gdy zajadał się szpinakiem przed każdym heroicznym czynem.

Pojawia się coraz więcej dowodów na to, że folacyna w swojej syntetycznej formie kwasu foliowego – najczęściej stosowanej w suplementach i pożywieniu – może sprzyjać rozwojowi raka

Problem w tym, że naturalna folacyna jest dość niestabilna i często podczas gotowania ulega rozpadowi. Badania dowodzą, że wielu z nas cierpi na defi cyt tej witaminy, jeśli przyjmujemy ją wyłącznie z pożywieniem. Z tego powodu wiele państw zarządziło podniesienie zawartości kwasu foliowego w chlebie oraz płatkach śniadaniowych. Syntetyczna witamina dodawana jest ponadto do niemal wszystkich suplementów multiwitaminowych i ciążowych. Naukowcy zdążyli już przeprowadzić pewne testy dotyczące wpływu przyjmowania tak dużych ilości sztucznego kwasu foliowego z różnych źródeł na ludzki organizm.

Ich obserwacje sprowadzają się do tego, że istnieją niezachwiane dowody na to, iż przyjmowanie dużych ilości naturalnej folacyny chroni przed rakiem, jednak pojawia się coraz więcej dowodów na związek między wysokim stężeniem syntetycznego kwasu foliowego we krwi a wzmożonym rozwojem raka odbytu, okrężnicy, płuc i prostaty. Najprawdopodobniej wynika to ze specyficznych właściwości tego kwasu, który co prawda sam w sobie nie powoduje raka, lecz jeżeli nowotwór już wystąpił, wówczas substancja ta wspomaga jego rozwój.

Jedno jest pewne, najnowsze odkrycia bardzo całą sprawę komplikują. Kwas foliowy jest wyjątkowo stabilny, dlatego też bez żadnego uszczerbku może przez lata tkwić w produkcie ustawionym na supermarketowej czy aptecznej półce. A co z pomarańczami i liściastymi warzywami – szpinakiem, fasolką i groszkiem? Cóż, ludzie przeważnie w ogóle ich nie jedzą, a jeśli nawet, to w postaci gotowanej lub w jakiś inny sposób przetworzonej, co sprawia, że cała folacyna ulega zniszczeniu.

Jeśli decydujesz się na przyjmowanie kwasu foliowego, uważaj, by jego ilość nie przekroczyła około 1000 mg dziennie ze wszystkich źródeł łącznie. Każdy wykazuje inną zdolność metabolizowania kwasu foliowego i przekształcania go w aktywną biologicznie postać.

Amerykańscy naukowcy zaobserwowali, że nawet u 40% populacji USA występuje znaczący poziom niemetabolizowanego kwasu foliowego we krwi (wykrywalny w badaniu na czczo). Uważają oni, że te nieprzyswojone nadmiary są przynajmniej częściowo odpowiedzialne za negatywne efekty przyjmowania dużych ilości kwasu foliowego.

Czy w takim razie istnieje postać folacyny niewywołująca działań niepożądanych? Odpowiedź brzmi: tak. Dwa opatentowane suplementy – Metafolin i Quatrefolic – to stabilizowane wersje przyswajalnej postaci folacyny, które dostępne są na rynku europejskim i amerykańskim bez recepty; można je również nabyć przez Internet, np. w serwisie Amazon.

Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zaproponowała ostatnio nową zasadę opisywania suplementów diety na ich etykietach: zabroniłaby stosowania słowa „folacyna” i nakazałaby zamiast tego pisać „kwas foliowy”. Dlaczego? Jak twierdzi FDA, kwas foliowy to jedyna postać tej witaminy używana w amerykańskich suplementach diety – co jest oczywistą nieprawdą.

Wprowadzenie tej zasady pozwoliłoby FDA na doprowadzenie do sytuacji, gdzie jedynymi producentami przyswajalnej folacyny byłyby wielkie koncerny farmaceutyczne. Nie wróży to niczego dobrego dla konsumentów, dlatego amerykańska gałąź naszej organizacji, ANH-US, rozpoczęła już kampanię zwracającą uwagę na ten problem.

 

Robert Verkerk (PhD) to dyrektor wykonawczy ds. nauki w organizacji Alliance for Natural Health International, grupie konsumenckiej mającej na celu chronić prawa do naturalnej opieki zdrowotnej i odżywiania. 

Więcej informacji: www.anh-europe.org oraz www.anh-usa.org.

 

 

 

Wczytaj więcej
Zapisz się i odbierz wybrany magazyn gratis!
Zapisz się i odbierz prezent
Nasze magazyny
Copyright © AVT 2020 Sklep AVT