Jesteś terapeutą?

Ostryż długi (Curcuma Longa): właściwości, skład, występowanie

Popularna na całym świecie roślina, potocznie zwana jest kurkumą. Znana od stuleci w tradycyjnej medycynie chińskiej, a do Europy trafiła w XIII w. dzięki Marco Polo. Wykorzystuje się ją jako przyprawę, ale wykazuje też liczne właściwości prozdrowotne, które znajdują potwierdzenie w badaniach.

Artykuł na: 6-9 minut dieta medycyna naturalna zioła
Zdrowe zakupy

Co jest w kurkumie?

Przyprawa i surowiec leczniczy to mielone kłącze. Zawiera ono ok. 5% kurkuminoidów, z których najważniejsza jest kurkumina, silny przeciwutleniacz o właściwościach przeciwzapalnych, odpowiadająca za charakterystyczny, ostro-pikantny smak i żółtą barwę. 4-6% to olejki eteryczne, w tym: α- i β-turmeron, kurkumen, zingiberen i eukaliptol.

Znajdziemy w nim także witaminy B1, B2, B3, B6, B9, E oraz K, związki mineralne, takie jak wapń, mangan, magnez, potas, żelazo, fosfor, sód, miedź, cynk oraz liczne węglowodany, w tym skrobię.

Kurkuma - właściwości

Wyciąg z kłącza działa przeciwzapalnie, przeciwutleniająco1, żółciopędnie, żółciotwórczo i przeciwskurczowo. Wykazuje też właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwpasożytnicze, a także działanie przeciwnowotworowe i przeciwwirusowe2. Jest efektywnym antyoksydantem, co jest istotne w profilaktyce chorób układu krążenia. Redukuje złogi, zmniejsza poziom cholesterolu oraz łagodzi insulinooporność3.

Jest polecana przy infekcjach - to naturalny antybiotyk, który można stosować w przypadku bólu gardła czy gorączki. W chorobach kobiecych wykorzystuje się ją w leczeniu cyst, mięśniaków macicy, endometriozy, zbyt obfitego i bolesnego krwawienia.

Używa się jej także w kosmetykach przeciwtrądzikowych, odżywczych i anti-aging. Ekstrakt zapobiega zmniejszeniu elastyczności skóry wywołanego dłuższą ekspozycją na promieniowanie UVB i działa przeciwzmarszczkowo4.

Przeczytaj: Kurkuma na trądzik różowaty

Ostryż ma też swoje drugie oblicze. Nie jest polecany kobietom w ciąży, gdyż może spowodować obkurczanie się macicy, a nawet poronienie. Powinni na niego uważać także cukrzycy (obniża poziomu cukru), osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe i z kamicą żółciową.

Kurkumina w naturalnej postaci jest słabo przyswajalna i jest szybko wydalana z organizmu, dlatego zaleca się łączenie jej z piperyną, czyli ekstraktem z czarnego pieprzu, który zwiększa wchłanianie i nasila działanie kurkuminy.

Właściwości przeciwzapalne i przeciwbólowe kurkumy

Kurkumina ma silne działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne5. Używana jest od wieków w medycynie chińskiej i ajurwedyjskiej. Jest pomocna w stanach zapalnych układu mięśniowo-szkieletowego i trawiennego, np. w bólach klatki piersiowej, brzucha, przy urazach ramion i bólach miesiączkowych. Potwierdzono to w licznych badaniach klinicznych, wykazując znaczący spadek bólu np. u osób cierpiących na chorobę zwyrodnieniową stawu kolanowego6.

Substancja ta nie tylko likwiduje ból, ale również może pomóc odbudować zniszczoną tkankę chrzęstną7. Wykazuje także działanie przeciwreumatyczne i przeciwartretyczne8. Jej działanie jest porównywalne do niesterydowych leków przeciwzapalnych.

Przeczytaj: Kurkuma na zapalenie pęcherza

Właściwości przeciwnowotworowe kurkumy

Może mieć zastosowanie zarówno w terapii przeciwnowotworowej, jak i chemoochronne, poprzez działanie związane z aktywnością przeciwzapalną i przeciwutleniającą oraz zdolnością wiązania toksycznych metali ciężkich.

W badaniach nad rakiem jelita grubego wykazano, że w próbach in vitro kurkumina hamuje wzrost komórek raka okrężnicy. W innym badaniu potwierdzono, że ekstrakt z kurkumy zmniejsza proliferację komórek nowotworowych, indukuje apoptozę komórek oraz hamuje przerzuty. W ludzkim modelu wyciąg tłumił raka okrężnicy z odsetkiem odpowiedzi przeciwnowotworowej wynoszącym 60%, a odpowiedzi przeciwprzerzutowych - w wysokości 83,3%9.

Kurkuma chroni przed neurodegeneracją

Kurkuma chroni przed wystąpieniem demencji, a nawet nie dopuszcza do jej rozwoju. Dodatkowo zawarte w niej substancje, takie jak tumeron, odpowiadają za pobudzanie komórek mózgowych, co zabezpiecza przed zmianami powodowanymi np. przez udary.

Kurkumina zapobiega powstawaniu i odkładaniu się w mózgu złogów beta-amyloidu, co spowalnia postęp alzheimera. Wpływa także pozytywnie na przebieg chorób otępiennych, w terapii zaburzeń osobowości czy depresji.

Kurkuma wspiera przewód pokarmowy

Zwiększa wydzielanie soku żołądkowego i trzustkowego oraz działa przeciwzapalnie w obrębie przewodu pokarmowego. Przyniosła dobre efekty w terapii zespołu jelita drażliwego, złagodziła wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz zahamowała nieswoiste zapalenie jelit10. Poprawia trawienie, pomaga zmniejszyć ilość złych bakterii w przewodzie pokarmowym, skutecznie radzi sobie z niestrawnością, wrzodami żołądka i wspomaga odbudowanie zniszczonej warstwy ochronnego śluzu11.

Kurkuminoidy pobudzają wydzielanie żółci, wpływają na kurczliwość pęcherzyka i zapobiegają tworzeniu się kamieni żółciowych12.

Przeczytaj: Kurkuma na WZJG

Domowe przepisy z kurkumą

Przeciwzapalna pasta do zębów z kurkumy

2 łyżki oleju kokosowego wymieszaj z 2 łyżeczkami sody spożywczej, 1/2 łyżeczki kurkumy i 10 kroplami aromatu miętowego. Przechowuj w zamkniętym, szklanym słoiku.

Rozgrzewający napój na przeziębienie

Do kubka włóż 4 plasterki imbiru, 1 łyżeczkę świeżej, startej kurkumy, 2 łyżeczki miodu, 3 goździki i szczyptę mielonego pieprzu. Podgrzej 300 ml wody do ok. 70°C, zalej mieszankę. Dodaj 1 łyżeczkę soku z cytryny, wymieszaj.

Złota owsianka z kurkumą

Wieczorem włóż do miseczki: 4 łyżki płatków owsianych, 1 łyżkę siemienia lnianego, 1 łyżkę nasion chia, ¼ łyżeczki cynamonu, 2 posiekane suszone daktyle, kilka posiekanych orzechów włoskich.

Wlej 100 ml wody i 200 ml mleka krowiego lub migdałowego, dodaj 2 łyżki miodu, 1 łyżeczką oleju kokosowego, ¼ łyżeczki kurkumy, ¼ łyżeczki cynamonu, szczyptę mielonego kardamonu i imbiru. Wstaw na noc do lodówki.

Rano wymieszaj i dolej ewentualnie więcej mleka. Możesz dodać świeże owoce. 

Przeczytaj więcej: Przepisy z kurkumą

Jak i gdzie rośnie kurkuma?

  • Występowanie: głównie rośnie w Azji, dziko głównie w Indiach i Chinach. Uprawiana jest w krajach o klimacie tropikalnym. Może osiągnąć 1 m wysokości, ma duże, podłużne liście i piękne kwiaty.
  • Surowiec: kłącze podłużne, często krótko rozgałęzione o długości do 6 cm
  • Pora zbioru: w warunkach naturalnych kłącza przyrastają po kwitnieniu, gdy roślina wchodzi w stan spoczynku; wykopuje się je, gdy liście zaczną wysychać i żółknąć.
  • Ważne: nasila działanie leków przeciwzakrzepowych i przeciwcukrzycowych, za to osłabia - zmniejszających wydzielanie kwasu żołądkowego. Niewskazana dla kobiet w ciąży. 
Bibliografia
  • Pharm Biol. 2016, 54(12):2857- 63; Chem Biol Interact. 2016, 244: 187-94
  • Mol Cell Biochem, 2011, 358: 53-60; Int. J Biochem Cell Biol., 2009, 41: 40-59
  • Int J Med Sci, 2013; 10: 337-81, Evid Based Complement Alternat Med, 2013; 2013: 636053
  • J Clin Med. 2018, 7(10): 298; Ann Gastroenterol, 2020, 33(1): 53-58; Nutrients, 2020, 12(8): 2296
  • Phytomedicine, 2009, 16(12):1137-43
  • Foods. 2017 Oct; 6(10): 92
  • AAPS J, 2013, 15(1):195-218; Arthritis Res Ther, 2019, 21(1):179
  • BMC Complement Altern Med, 2019, 19: 252
  • Phytother Res, 2012, 26(11):1719-25
  • DOI=10.3389/fonc.2020.574827
  • Clin Gastroenterol Hepatol 2006, 4(12): 1502-6
  • Pharmacogn Rev, 2013 7(13): 42-6
Wczytaj więcej
Zapisz się i odbierz wybrany magazyn gratis!
Zapisz się i odbierz prezent
Nasze magazyny
Copyright © AVT 2020 Sklep AVT