Jesteś terapeutą?

Menopauza - jak wpływa na organizm?

Co wpływa na to, że wskutek przekwitania są zagrożone kości? W jakim stopniu uwarunkowania genetyczne i palenie papierosów wpływają na wystąpienie menopauzy? Czy rak piersi może być skutkiem hormonalnej terapii zastępczej? W jaki sposób fitohormony obecne w koniczynie łąkowej wpływają na objawy przekwitania?

Artykuł na: 9-16 minut hormony
Zdrowe zakupy

Autorzy przedstawionych badań postanowili sprawdzić, jakie uwarunkowania mają bezpośredni związek z wcześniejszym wystąpieniem menopauzy. Interesował ich również wpływ HTZ (hormonalnej terapii zastępczej) i wybranych metod naturalnych na jakość życia kobiet w okresie okołomenopauzalnym.

Menopauza - zatrzymanie cyklu miesięcznego, czyli ostatnia miesiączka w życiu kobiety; jeżeli krwawienie waginalne nie pojawi się po 12 miesiącach od ostatniej miesiączki, oznacza to menopauzę. Menopauza występuje zwykle między 45. a 55. rokiem życia.

Klimakteriumokres okołomenopauzalny, kiedy stopniowo zmniejsza się wydzielanie estrogenów przez jajniki. Klimakterium zaczyna się kilka lat przed menopauzą, a kończy kilka lat po niej. Towarzyszą mu uderzenia gorąca, nocne poty i zmiany nastroju. Mogą pojawiać się zmiany skórne w postaci trądziku. W okresie okołomenopauzalnym gęstość kości ulega znacznemu zmniejszeniu, co podnosi ryzyko osteoporozy i złamań.

1. Co wpływa na to, że wskutek przekwitania są zagrożone kości?

Badanie miało postać metaanalizy, czyli przeglądu opublikowanych badań na konkretny temat, w tym przypadku osteoporozy i menopauzy.

Naukowcy zwracają uwagę na to, że...

  • osteoporoza wiąże się z mniejszym wytwarzaniem estrogenu, hormonu odpowiedzialnego m.in. za prawidłową mineralizację kości
  • menopauza przyspiesza demineralizację kości o 2-5% w skali roku
  • polimorfizm, czyli istotne w skali populacji zmiany w obrębie genu odpowiedzialnego za wychwyt witaminy D, wiąże się z prawie trzykrotnie wyższym ryzykiem zachorowania na osteoporozę
  • czynniki zwiększające ryzyko osteoporozy (na podstawie badań prowadzonych wśród Hindusek i Iranek) to m.in. okres przekwitania dłuższy niż 5 lat, menarche (wystąpienie pierwszej miesiączki) po 14. roku życia i wkroczenie w okres okołomenopauzalny przed 45. rokiem życia

Wnioski z metaanalizy

Ponieważ na rozwój osteoporozy wpływa wiele czynników niepowiązanych z czynnikami genetycznymi, bardzo duże znaczenie w jej zapobieganiu ma odpowiedni styl życia, obejmujący częstszą ekspozycję na słońce, gimnastykę (np. aqua-aerobic wskazany także dla osób w starszym wieku) i stosowną dietę1. Takie postępowanie pomaga zachować prawidłową gęstość mineralną kości

2. W jakim stopniu uwarunkowania genetyczne i palenie papierosów wpływają na wystąpienie menopauzy?

Przedwczesne przekwitanie wiąże się z wyższym ryzykiem rozwoju wielu poważnych schorzeń, łącznie z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Autorzy badania postanowili sprawdzić, czy istnieje zależność między czynnikami genetycznymi i wczesną menopauzą (przed 45. rokiem życia), a także chcieli ustalić, jaką rolę odgrywa w tym przypadku palenie papierosów2.

W eksperymencie wzięło udział 410 uczestniczek trwającego 14 lat programu Penn Ovarian Aging. Ponad 30% badanych paliło papierowy (smokers). Około 13% z nich paliło bardzo dużo (heavy smokers). 212 kobiet weszło w okres okołomenopauzalny w czasie trwania eksperymentu.

Przebieg badania

Naukowcy przeanalizowali styl życia uczestniczek badania i ocenili powiązaną z nim aktywność wybranych nukleotydów, czyli składników kwasów nukleinowych (DNA i RNA):

  • COMT Val158Met - odpowiada za reakcję na stres, jasność umysłu podczas podejmowania decyzji i okazywanie miłości rodzicielskiej3 (nukleotyd 1)
  • CYP1B1*4 Asn452Ser - wiąże się z gęstością mineralną kości4 (nukleotyd 2)
  • CYP1B1*3 Leu432Val - jest powiązany z ryzykiem zachorowania na raka płuc5 (nukleotyd 3)
  • CYP3A4*1B - wiąże się z odpowiedzią immunologiczną organizmu6 (nukleotyd 4)

Rezultaty badania

  • u palaczek menopauza występowała średnio o rok wcześniej niż u kobiet niepalących (odpowiednio 50 i 51 lat);
  • nosicielki alleli (wersji) nukleotydu 3 i 4, które paliły, wchodziły w okres okołomenopauzalny wcześniej niż ochotniczki, które paliły, ale nie miały tych alleli
  • nosicielki alleli nukleotydu 3 i 4, które paliły dużo, były ponad 2 razy bardziej zagrożone wczesną menopauzą niż niepalące nosicielki
  • w grupie nosicielek alleli nukleotydu 4 kobiety palące rozpoczynały przekwitanie wcześniej niż niepalące
  • nosicielki alleli nukleotydu 4, które paliły, były 16 razy bardziej narażone na przedwczesną menopauzę niż nosicielki niepalące

Wnioski z badania

Autorzy badania wykazali, że obecność zarówno alleli nukleotydów odpowiedzialnych za mineralną gęstość kości, jak i powiązanych z odpowiedzią immunologiczną organizmu ma związek z wystąpieniem wczesnej menopauzy i wcześniejszym wchodzeniem w okres okołomenopauzalny. Palenie tytoniu przyspiesza ten proces, przyczyniając się dodatkowo do rozwoju wielu chorób, a nawet przedwczesnej śmierci1.

3. Czy rak piersi może być skutkiem hormonalnej terapii zastępczej? 

 

Terapię hormonalną przepisuje się kobietom, by złagodzić skutki klimakterium oraz oddalić termin menopauzy. Z prowadzonych wcześniej badań wynika, że im później kobieta przechodzi menopauzę, tym większe ma szanse na uniknięcie raka piersi. Dlatego hormonalna terapia zastępcza powinna z założenia zmniejszać ryzyko zachorowania. A jak działa w rzeczywistości?

Badacze szukali potwierdzenia dla jednej z dwóch wykluczających się tez:

  1. Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi.
  2. HTZ chroni przed rakiem piersi.

Przebieg badania 

Naukowcy przeanalizowali kwestionariusze ankiety prowadzonej w ciągu 6 lat wśród ponad 113 tys. Brytyjek w ramach programu badawczego Breakthrough Generations Study. Jego celem było ustalenie głównych przyczyn zachorowania na raka piersi w ostatnich 50 latach. Pytania dotyczyły również stosowania HTZ.

W trakcie badania 58 tys. ochotniczek weszło w okres przekwitania. W odniesieniu do 39 tys. spośród nich udało się ustalić, kiedy nastąpiła menopauza; z tej liczby 775 kobiet zachorowało na raka piersi.

Rezultaty badania

  • z każdym kolejnym rokiem stosowania HTZ ryzyko zachorowania na raka piersi wzrastało u badanych o 3,8%;
  • w przypadku terapii z wykorzystaniem estrogenów ryzyko w skali roku wzrastało o mniej więcej 4%;
  • w odniesieniu do terapii kombinowanej z zastosowaniem estrogenów i progesteronu ryzyko wystąpienia nieinwazyjnej postaci raka piersi wzrastało w ciągu roku o niecałe 3%, a inwazyjnej o niecałe 1,5%.

Wnioski z badania

Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej wiąże się w niewielkim stopniu z wyższym ryzykiem zachorowania na raka piersi. Wystarczy regularnie poddawać się badaniom kontrolnym, by ograniczyć prawdopodobieństwo rozwoju nowotworu7.

4. W jaki sposób fitohormony obecne w koniczynie łąkowej wpływają na objawy przekwitania?

Autorzy badania postanowili sprawdzić, czy izoflawony (fitohormony) wyodrębnione z koniczyny łąkowej, nazywanej też czerwoną lub koniczem, mogą złagodzić dolegliwości związane z menopauzą.

Wybór grupy

Do udziału w eksperymencie zaproszono 60 ochotniczek powyżej 40. roku życia (średnia wieku 51 lat), które przeszły menopauzę i nie stosowały HTZ 70% uczestniczek badania miało powyżej 50 lat

Podział uczestniczek

  • utworzono 2 grupy: jedna przyjmowała izoflawony z koniczyny łąkowej, a druga placebo
  • badanie przeprowadzono metodą podwójnie ślepej próby, czyli ochotniczki przydzielano do grup losowo i ani one, ani podający im preparaty nie wiedzieli, kto dostawał izoflawony (80 mg dziennie), a kto placebo

Przebieg badania

I faza badania trwała 90 dni, następnie przez 7 dni kobiety nie otrzymywały preparatów

II faza badania także trwała 90 dni, ale tym razem izoflawony podawano grupie placebo, o czym wiedzieli tylko nadzorujący eksperyment naukowcy, a grupa, która w pierwszej fazie badania przyjmowała izoflawony, teraz zażywała placebo

Rezultaty eksperymentu

Badanie ukończyły 53 ochotniczki (88%).

Po zakończeniu każdej fazy eksperymentu u uczestniczek odnotowano niższy indeks Kuppermana, który określa stopień nasilenia objawów przekwitania:

  • wyjściowy indeks Kuppermana: 27,2;
  • wśród ochotniczek przyjmujących izoflawony: 5,9;
  • w grupie placebo: 20,9.

Dodatkowo u kobiet przyjmujących izoflawony obniżył się poziom cholesterolu całkowitego, "złego" LDL i trójglicerydów

Wnioski z badania

Stosowanie suplementacji izoflawonami wyodrębnionymi z koniczyny łąkowej przyczynia się w znacznym stopniu do złagodzenia objawów przekwitania, a także reguluje stężenie cholesterolu i trójglicerydów we krwi8.

Tekst: Julia Cember

Bibliografia

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4604668/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4844551/
  3. https://www.nature.com/articles/srep0067
  4. https://www.researchgate.net/publication/309742691_
    IMPACT_CYP1B1_GENE_POLYMORPHISM_ON_THE_LEVEL_OF_BONE_MINERAL_DENSITY_IN_POSTMENOPAUSAL_PERIOD_IN_WOMEN
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/20395011/
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4454552/
  7. https://www.nature.com/articles/bjc2016231
  8. http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09513590500361192?journalCode=igye20
Autor publikacji:
Julia Cember-Ogorzałek
Julia Cember-Ogorzałek
julia.cember@ktociewyleczy.pl

"Uwielbiam dowiadywać się nowych rzeczy i uważam, że każdy człowiek ma ciekawą historię do opowiedzenia. Kiedy akurat nie piszę, spędzam czas z dzieckiem i świnkami morskimi, organizuję wirtualne bazarki na rzecz zwierząt lub wystawiam moje małżeństwo na próbę podczas sesji Monopoly." 

Zobacz więcej artykułów tego eksperta
Holistic Health
ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ W:
Holistic Health 1/2018
KUP wydanie ELEKTRONICZNE
ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ W
Holistic Health 1/2018
Holistic Health
Kup teraz
Wczytaj więcej
Zapisz się i odbierz wybrany magazyn gratis!
Zapisz się i odbierz prezent
Nasze magazyny