Jesteś terapeutą?

Kortyzol. Nadmiar i brak tak samo szkodliwe

Jego zbyt wysoki poziom prowadzi do problemów zdrowotnych. Ale również niedostatek tego hormonu może być przyczyną choroby.

18 lipiec 2018
Artykuł na: 2-3 minuty hormony
Zdrowe zakupy

Kortyzol to jeden z ważniejszych hormonów. Należy do grupy glukokortykoidów, powstaje w korze nadnerczy. Nazywany jest hormonem stresu - razem z adrenaliną odpowiada za reakcję "walcz lub uciekaj".

Wydzielanie kortyzolu regulują hormony CRH i ACTH. Jego wyrzut trwa bez przerwy, jednak w sytuacji zagrożenia życia lub przewlekłego stresu poziom kortyzolu znacząco wzrasta.

Hormon ten wpływa na funkcjonowanie całego organizmu:

  • przyspiesza pracę serca (podnosi ciśnienie krwi)
  • mobilizuje układ odpornościowy (chroni przed infekcjami)
  • przyspiesza metabolizm białek, węglowodanów i tłuszczów
  • zmniejsza stany zapalne1

Stężenie kortyzolu powinno mieścić się między 50 a 190 μg/l (138-524 nmol/l)2.

Zbyt niski poziom kortyzolu jest przyczyną choroby Addisona. W jej przebiegu skóra na całym ciele zmienia kolor na ciemniejszy. Chory może doświadczać omdleń3.

Zbyt wysoki poziom kortyzolu może wiązać się z zespołem Cushinga. Sprzyjają mu przewlekły stres, otyłość, źle kontrolowana cukrzyca typu 2 i nadciśnienie tętnicze. Choroba objawia się cienką skórą i większą tendencją do powstawania siniaków4, czerwonymi rozstępami, które nie bledną, otyłością tułowia oraz tzw. księżycową twarzą.

Bibliografia

  1. Handbook of Hormones. Comparative Endocrinology for Basic and Clinical Research; 2016, Pages 533-534, e95D-2. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-801028-0.00231-2
  2. NEJM 371;15. DOI: 0.1056/NEJMicm1314564
  3. Forum Medycyny Rodzinnej 2015, tom 9, nr 3, 229–231
  4. Medycyna po Dyplomie; 2009: 07. Zespół Cushinga.  John Newell-Price MA, PhD, FRCP: Cushing's syndrome Clinical Medicine 2008;8:204-8. Tłum. dr n. med. Lucyna Bednarek-Papierska
Wczytaj więcej
Zapisz się i odbierz wybrany magazyn gratis!
Zapisz się i odbierz prezent
Nasze magazyny