Jesteś terapeutą?

Medycyna chińska i niepłodność. Krok 3: zioła

W przyjaźni najpiękniejsze jest to, że ludzie wspierają się mimo wszystko i na przekór wszystkiemu. Tak jest ze mną i Magdą, u której boku trwam już od kilku miesięcy - razem stawiamy czoło nieuchwytnemu wrogowi, niepłodności idiopatycznej, czyli o nieustalonym podłożu. Naszym orężem jest tradycyjna medycyna chińska, w której marząca o dziecku Magda pokłada wielkie nadzieje.

Artykuł na: 29-37 minut ciąża dziecko medycyna naturalna zioła sex
Zdrowe zakupy

Lekarze medycyny chińskiej żadnej kobiecie nie odbierają nadziei na macierzyństwo, twierdzą, że każda z nas jest płodna, a problemy z zajściem w ciążę można pokonać dzięki odpowiedniej terapii1. Od kilku miesięcy razem z Magdą trzymamy się tej myśli i podążamy za wskazówkami specjalisty medycyny chińskiej.

Za nami konsultacje z psychologiem, których celem było wyciszenie u Magdy negatywnych emocji, oraz zabiegi akupunktury mające poprawić ukrwienie narządów rodnych i odblokować meridiany, by energia qi mogła swobodnie krążyć w jej ciele. Gdy stan psychiczny załamanej Magdy poprawił się na tyle, że była w stanie współpracować z lekarzem medycyny chińskiej, przyszła pora na kolejny krok - zmianę diety. Sprawnie przebrnęłyśmy przez zawiłości związane z odczytywaniem etykiet i nauczyłyśmy się wybierać odpowiednie produkty, o czym opowiedziałam w poprzednim numerze naszego magazynu. Gdy lodówka mojej przyjaciółki zapełniła się prawdziwym (czytaj: zdrowym) jedzeniem, okazało się, że wprowadzenie do jadłospisu nawet radykalnych zmian wcale nie jest trudne. Rezygnacja z kilku ulubionych potraw jest przecież niewielkim poświęceniem, zwłaszcza gdy prowadzi do spełnienia największego marzenia.

Magda, szczuplejsza o kilka kilogramów, co było miłym efektem ubocznym zmiany diety, stanęła przed kolejnym wyzwaniem - terapią ziołami. Można by pomyśleć, że to nic trudnego, ale pozory mylą. Według zasad medycyny chińskiej wszystkie elementy terapii należy wdrażać równocześnie, jeśli ma ona przynieść pożądane efekty1. A to wymaga zaangażowania i konsekwencji, więc nie zawsze jest łatwe. Razem z Magdą zaczęłyśmy poznawać zasady ziołolecznictwa. Naszym nauczycielem został specjalista medycyny chińskiej.

Zioła to leki

Wiele osób traktuje ziołolecznictwo jako terapię jedynie wspomagającą, która jeśli nawet nie pomoże, to na pewno nie zaszkodzi. I to jest podstawowy błąd w rozumowaniu, bowiem zioła są lekami. Natura podarowała nam niezmierzone bogactwo substancji czynnych, które działają na poszczególne układy w naszym ciele i faktycznie leczą choroby. Liście, kwiaty, kłącza, korzenie, owoce - wszystkie elementy roślin kryją w sobie substancje czynne, które możemy wykorzystać. Co więcej, pod każdą szerokością geograficzną znajdziemy rośliny o podobnych właściwościach, jakby przyroda chciała, by ludzie mieli równy dostęp do naturalnych leków na niemal każdą przypadłość.

Zanim zaczęto wytwarzać w laboratoriach pierwsze syntetyczne leki, przez tysiące lat nasi przodkowie byli zdani na ziołolecznictwo. Zamiast do lekarza chodzili do znachorów, którzy przepisywali im właśnie zioła. I były to terapie stosunkowo skuteczne. Wiedzę o tym, jak zioła wpływają na organizm, zdobywano dzięki obserwacji i eksperymentom. Podobnie postępowali przed wiekami lekarze medycyny chińskiej, którzy stworzyli podwaliny dzisiejszej farmakologii, a wiele opracowanych przez nich receptur stosuje się do teraz. Byli niezwykle pracowici: prowadzili badania nad ludzkim ciałem, zgłębiali anatomię i fizjologię, skrupulatnie spisywali swoje obserwacje3.

Wiele roślin uznawanych za lecznicze zostało w ostatnim stuleciu gruntownie przebadanych przez naukowców. W większości przypadków potwierdzili oni przypisywane ziołom działanie, które wiąże się z substancjami obecnymi w poszczególnych częściach rośliny1,3

Co ciekawe, bardzo często korzystamy z ziołolecznictwa, choć inaczej niż nasi przodkowie - kupujemy w aptece gotowe preparaty. Nie przyrządzamy sami mikstur z ziół, przestaliśmy ufać mądrości medycyny ludowej. A szkoda.

Zioła leczą przyczynę, nie objawy

Substancje czynne zawarte w roślinach mają tę przewagę nad lekami recepturowymi, że usuwają przyczyny choroby, nie tylko jej objawy. Czasami można odnieść wrażenie, że lekarz medycyny naturalnej leczy nie ten organ, co trzeba, ale nie powinno nas to zrażać do terapii1.

Systemy medyczne Wschodu postrzegają ciało jako nierozerwalną sieć powiązań i zależności, co oznacza, że nie można leczyć jednego organu w oderwaniu od pozostałych1

Zrozumienie, na jakich zasadach przebiega komunikacja między poszczególnymi narządami i jak bardzo ważne dla naszego zdrowia są występujące między nimi zależności, było dla mnie i mojej przyjaciółki ważną lekcją. Lekarz medycyny chińskiej posłużył się przykładem, który zmienił nasze postrzeganie ludzkiego ciała: co łączy wątrobę i niepłodność kobiety? Okazuje się, że właśnie w wątrobie zachodzą przemiany metaboliczne wielu składników pokarmowych, z których nasz organizm syntetyzuje hormony regulujące płodność kobiety. Z kolei procesy przebiegające w jelitach i jakość obecnej w nich flory bakteryjnej decydują o naszym samopoczucie psychicznym, które ma ogromny wpływ na osie regulacji hormonalnej, niezwykle podatne na negatywne oddziaływanie stresu.

Zły stan psychiczny niekorzystnie wpływa również na krążenie, co zaburza pracę narządów, ponieważ są gorzej zaopatrywane w substancje odżywcze1. Wyjaśnienie tych zależności pozwoliło Magdzie zrozumieć, że lekarz medycyny chińskiej nie będzie się zajmował wyłącznie jej układem hormonalnym i rozrodczym, ale całym organizmem, czyli zaproponuje jej terapię kompleksową.

W tabletce znajdują się nie tylko zioła

Ziołolecznictwo kieruje nas ku substancjom naturalnie występującym w przyrodzie - tylko takie nasz organizm może przyswoić i odpowiednio na nie zareagować. W preparatach przepisywanych przez lekarzy medycyny zachodniej poza składnikami leczniczymi są obecne związki chemiczne, które negatywnie wpływają na nasz ustrój. Przemysł farmaceutyczny barwi na przykład tabletki, by wyróżniały się spośród innych, co ułatwia pacjentom panowanie nad procesem leczenia. Kto z nas nie ma babci, która pytana o swoje tabletki powie, że rano bierze czerwoną, w południe białą, a wieczorem dwie żółte? Tymczasem sztuczne barwniki uszkadzają wątrobę, zakłócają pracę układu nerwowego i podrażniają przewód pokarmowy4.

W lekach znajdują się wypełniacze i polepszacze smaku, środki zbrylające lub zapobiegające zbrylaniu, konserwanty, dodatki utrwalające i wiele innych substancji, które mogą wywoływać negatywne reakcje organizmu. Wiele z tych składników sklasyfikowano jako szkodliwe (np. tiomersal, czyli sól sodowa kwasu etylortęciotiosalicylowego, która zawiera toksyczną rtęć5), jednak koncerny farmaceutyczne przekonują, że w małej ilości są one nieszkodliwe - tylko czy na pewno4? Skoro pragnąc zajść w ciążę, usuwamy z diety wszystko, co potencjalnie może być dla zdrowia groźne, to w podobny sposób należy podejść do przyjmowanych leków, oczywiście po konsultacji z lekarzem

Obie z Magdą byłyśmy zaskoczone tym, jak wiele niepotrzebnej chemii dostarczałyśmy do organizmu chociażby z tabletkami łagodzącymi ból menstruacyjny! Specjalista medycyny chińskiej zwrócił uwagę także na to, że czasami niepożądane reakcje na leki pojawiają się z wielomiesięcznym opóźnieniem (np. wskutek kumulacji szkodliwych substancji), kiedy już nie jesteśmy w stanie skojarzyć objawów ze stosowanym w przeszłości preparatem. I znów stajemy się pacjentem, walczymy z kolejną chorobą za pomocą nowego zestawu leków - wpadamy tym samym w błędne koło4.

Wywar, napar, a może wyciąg z ziół?

Stosowanie ziół leczniczych kojarzy nam się zazwyczaj z saszetkami, które zalewamy wrzątkiem i na kilka minut przykrywamy spodeczkiem. Od specjalisty leczącego Magdę dowiedziałyśmy się, że w medycynie chińskiej leczenie ziołami nie ma nic wspólnego ze stosowaniem popularnych na Zachodzie produktów w wersji instant.

Według tradycyjnej medycyny chińskiej główną zasadą ziołolecznictwa jest wykorzystywanie jak najmniej przetworzonego surowca zielarskiego (części roślin)1

Kolejna reguła mówi, że od sposobu przygotowania leku ziołowego zależy, które z substancji obecnych w roślinie, istotnych dla zdrowia, zostaną uaktywnione. Pewne składniki uwolnią się podczas zaparzania, inne dopiero w trakcie gotowania, a czasami należy przyjmować nieprzetworzony susz - każdy sposób przyrządzania leku ziołowego jest dostosowany do potrzeb pacjenta i skutku, jaki ma odnieść terapia. Wraz z Magdą zgłębiłyśmy więc tajniki przygotowania ziół leczniczych.

Napar, nazywany też herbatą ziołową, otrzymuje się dzięki zalaniu delikatnych części ziół, takich jak liście, pąki, kwiaty i płatki, gorącą wodą (ale nie wrzątkiem!). Dzięki temu nie ulegają zniszczeniu składniki aktywne ziół, które są wrażliwe na działanie wysokiej temperatury przez dłuższy czas6.

Wywar otrzymuje się wskutek gotowania ziół na wolnym ogniu pod przykryciem. W ten sposób pozyskuje się składniki aktywne z twardych części roślin: korzeni, kłączy, kory i łodyg6.

Wyciąg wodny, nazywany też ekstraktem, powstaje w następstwie ekstrahowania z rośliny substancji czynnych, najczęściej za pomocą wody. W zależności od stopnia odparowania zastosowanego rozpuszczalnika otrzymujemy wyciągi płynne, gęste lub suche. Rodzajem wyciągu są nalewki, powstające w wyniku macerowania ziół w alkoholu. Substancje rozpuszczalne w tłuszczach pozyskujemy z ziół w następstwie zalania ich olejem jadalnym. Po kilku tygodniach otrzymujemy w ten sposób wyciąg olejowy, czyli macerat w postaci oleju roślinnego z wyciągiem z ziół6.

Macerat wodny jest rezultatem zalania rośliny leczniczej wodą o temperaturze pokojowej. Całość odstawia się na 30 minut do naciągnięcia6.

Syrop otrzymujemy w następstwie gotowania ziół w cukrze lub miodzie6.

Doświadczony lekarz medycyny chińskiej zawsze wyjaśnia, w jaki sposób określone zioła należy przygotować. Czasami brak efektów terapii nie jest wynikiem złego doboru ziół, tylko niestosowania się do zaleceń specjalisty.

Zioła potrzebują czasu

Charakterystyczne dla leków ziołowych jest to, że nie działają one natychmiast. O ile w bólu brzucha szybką ulgę przynosi napar z mięty pieprzowej, wykazujący właściwości rozkurczowe i żółciopędne, o tyle trwałe uregulowanie pracy wątroby wymaga czasu. Zioła należy przyjmować regularnie o ustalonych porach. Pierwsze efekty widać zwykle dopiero po kilku lub kilkunastu tygodniach, ale nie są spektakularne. Zadaniem terapii ziołowej nie jest natychmiastowe usunięcie objawów, lecz uregulowanie pracy organizmu, by odzyskał stan równowagi. Jest to proces długotrwały, ale dzięki temu udaje się odblokować i ustabilizować w naszym ciele przepływ energii1,7. Ta cenna lekcja pozwoliła Magdzie uzbroić się w cierpliwość.

Każde zioło ma swój czas

O ile zalecenia dotyczące stosowania ziół leczniczych w cyklu dobowym były dla nas zrozumiałe, o tyle zaskoczeniem okazało się przepisanie Magdzie różnych mieszanek do stosowania w określonych fazach cyklu menstruacyjnego. Specjalista medycyny chińskiej wytłumaczył nam jednak, że przecież w każdej fazie cyklu zachodzą inne zmiany hormonalne, co warunkuje potrzeby organizmu. Opracowana dla Magdy terapia uwzględniała jej stan psychiczny w każdej fazie, nasilenie objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego, obfitość krwawień i towarzyszący miesiączce ból. Zaskakujące było też to, że podczas miesiączki miała odstawiać dużą część ziół i przyjmować tylko te, które działają wzmacniająco, aby organizm mógł odpocząć od terapii1.

Przeanalizowanie zdobytej wiedzy zajęło nam trochę czasu. Większość ziół, które specjalista przepisał mojej przyjaciółce, służyło wzmocnieniu energii yin, odpowiadającej za przygotowanie organizmu do ciąży, oraz poprawieniu parametrów krwi, będącej nośnikiem życiodajnej energii qi. Specjalista medycyny chińskiej nie skupił się na leczeniu narządów rozrodczych, jak można byłoby się spodziewać, tylko na funkcjonowaniu nerek, serca i wątroby1. Według tradycyjnej medycyny chińskiej płodnością kobiety rządzą nerki (shen). Regulują one cykl płciowy - decydują o wystąpieniu zarówno pierwszej miesiączki, jak i menopauzy1.

Odpowiadają również za zarządzanie energią yin i równowagę w układzie hormonalnym. Z kolei wątroba jest miejscem, w którym przemianom metabolicznym ulegają hormony odpowiedzialne za płodność kobiety. Medycyna chińska właśnie temu organowi przypisuje funkcję regulatora owulacji i przepływu krwi przez narządy rodne. Jeśli wątroba i woreczek żółciowy nie pracują prawidłowo, ulega zaburzeniu cykl płciowy kobiety, a także zostaje zablokowany przepływ energii qi w stronę macicy, która staje się wtedy środowiskiem nieprzyjaznym dla zapłodnionej komórki jajowej. To właśnie dysfunkcje wątroby uważane są w medycynie chińskiej za przyczynę wczesnych poronień1. Z kolei serce przyczynia się do rozprowadzenia krwi w organizmie, co usprawnia przepływ energii qi. W sercu rodzą się także nasze emocje, które mogą zaburzać równowagę pomiędzy yin i yang1.

Serce z macicą łączy niezwykle ważne naczynie krwionośne, zwane bao mai, którego blokadę specjalista stwierdził u Magdy. To jedna z najczęstszych przyczyn niepłodności. Gdy energia qi nie dociera do narządów rodnych, nie może dojść do zapłodnienia1

Mieszanki dobrane specjalnie dla Magdy zawierały wiele różnych składników, których chińskie nazwy niewiele nam mówiły. Postanowiłyśmy zatem sprawdzić, co oznaczają i czy przepisane składniki terapii mają udowodnione działanie lecznicze. Ze skrupulatnością detektywa przeanalizowałyśmy skład zaleconych mojej przyjaciółce ziół. Wyniki naszych dociekań były zaskakujące. Okazało się, że wiele z ziół przepisanych Magdzie znamy, a nasze babki i prababki stosowały je od stuleci. Oczywiście znalazły się wśród nich i takie rośliny, których próżno by szukać na naszych łąkach, sprowadzane z Chin. Skoro badania laboratoryjne potwierdzały ich skuteczność, miałyśmy do czynienia z lekami ziołowymi o udowodnionym działaniu. Z tym większą ufnością Magda rozpoczęła kurację i przygotowania do detoksykacji organizmu, która jest nieodłącznym elementem leczenia niepłodności. Ale o tym opowiem w następnym odcinku.

Kamila Makowska-Serkis

Poniższa tabela prezentuje wybrane zioła stosowane w leczeniu niepłodności według tradycyjnej medycyny chińskiej1. Większość opisanych roślin leczniczych nie jest wskazana w czasie ciąży, dlatego przyjmując leki ziołowe, należy w odpowiednim terminie wykonać test ciążowy i dalsze stosowanie preparatów skonsultować z lekarzem prowadzącym ziołoterapię1.

Chińska nazwa zioła Polska nazwa zioła / część rośliny Kiedy stosować? Co na temat działania zioła mówi tradycyjna medycyna chińska? Udowodnione działanie
Bai Shao piwonia biała, korzeń nieregularny cykl menstruacyjny, zablokowany przepływ krwi przez bao mai ochrania energię yin, odblokowuje przepływ krwi i energii qi przez bao mai  paeoniflorin - glikozyd występujący w korzeniu piwonii białej, hamuje wydzielanie testosteronu i pobudza sekrecję estrogenów, hormonów odpowiedzialnych za regulację cyklu menstruacyjnego i pierwszą fazę cyklu. Wykorzystywany w leczeniu braku miesiączki i hiperprolaktynemii (wysoki poziom prolaktyny blokuje owulację)
Ba Ji Tian

morinda lekarska, korzeń

niepłodność, brak miesiączki wzmacnia energię yang w nerkach, przywraca równowagę hormonalną u niepłodnych kobiet, przywraca menstruację  badania przeprowadzone na uniwersytecie w Szanghaju i Hamburgu wykazały, że mieszanki ziół zawierające morindę lekarską łagodzą objawy menopauzy i regulują cykl menstruacyjny kobiety3
Bo He mięta pieprzowa, ziele problemy ginekologiczne, brak równowagi hormonalnej usuwa zastój energii qi w wątrobie   mięta działa uspokajająco, oraz reguluje pracę wątroby, w której zachodzi metabolizm hormonów płciowych4
Dan Shen szałwia czerwona, korzeń  zaburzenia cyklu miesiączkowego, bolesne miesiączki usuwa zastój krwi w narządach miednicy, odblokowuje przepływ energii qi  tanszinony i polifenolokwasy działają przeciwbakteryjnie i osłonowo na wątrobę oraz zmniejszają krzepliwość krwi, poprawiając ukrwienie tkanek5,6
Dang Gui Wei  arcydzięgiel chiński, korzeń zaburzenia cyklu miesiączkowego, bolesne miesiączki, brak miesiączki pobudza krążenie i przepływ energii qi, stosowany przy niedoborze krwi  pobudza produkcję czerwonych krwinek; kumaryny łagodzą bolesne miesiączkowanie, działając rozkurczowo; fitoestrogeny regulują pracę hormonów płciowych, łagodzą objawy napięcia przedmiesiączkowego i menopauzy7,8
Da Huang  rabarbar zwyczajny, korzeń i kłącze brak miesiączki odblokowuje przepływ krwi przez bao mai  zawiera rapontycynę, fitoestrogen regulujący pracę układu hormonalnego kobiety; może przywrócić miesiączkę we wczesnej menopauzie9
Chuang Xiong  Ligustici wallichii, kłącze bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki pobudza krążenie krwi i ułatwia przepływ energii qi  działa podobnie do aspiryny, poprawia krążenie krwi i ukrwienie narządów rodnych, zapobiega powstawaniu skrzeplin, które mogą być przyczyną wczesnych poronień10
Chi Shao  piwonia czerwona, korzeń bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, problemy ginekologiczne  pobudza krążenie krwi i energii qi oraz usuwa zastoje zawiera peonid (glikozyd), który łagodzi napięcie psychiczne, uspokaja, działa rozkurczowo i przeciwbólowo11
Di Huang  Rehmannia glutinosa, korzeń rozdrażnienie, bezsenność pobudza energię yin i zwiększa wytwarzanie płynów w organizmie, by poprawić przepływ energii qi  działa adaptogennie, poprawiając metabolizm, a tym samym samopoczucie psychiczne; reguluje ciśnienie krwi, pracę serca i nerek, co poprawia jakość snu12 
E Zhu  ostryż plamisty (kurkuma), kłącze bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki  usuwa zastoje krwi, pobudza krążenie energii qi, łagodzi ból  żółty barwnik, kurkumina, poprawia krążenie krwi, oczyszcza wątrobę, usprawniając metabolizm hormonów płciowych; obniża poziom testosteronu, którego nadmiar u kobiet blokuje owulację13
Fu Shen  pączek i korzeń sosny zwyczajnej bezsenność, palpitacje serca, rozdrażnienie, niepokój poprawia przepływ energii qi przez meridiany serca i wątroby  substancje goryczkowate działają uspokajająco, a sproszkowane zielone szyszki poprawiają krążenie i regulują pracę serca; wyciąg z pączków reguluje układ hormonalny i pomaga w bezsenności i rozdrażnieniu14
Hong Hua  krokosz barwierski, kwiat brak miesiączki pobudza krążenie krwi i energii qi, odblokowuje bao mai  czerwony barwnik, kartamina, obniża poziom glukozy i zapobiega rozwojowi insulinooporności (jednej z przyczyn niepłodności)15; witamina E - zwana witaminą płodności, reguluje cykl menstruacyjny kobiety i pomaga przywrócić regularne miesiączki16
Huang Qi traganek szerokolistny, korzeń  patologiczne krwawienia z dróg rodnych

pomnaża i wzmacnia energię qi   triterpenoidy, flawonoidy i glikozydy podnoszą odporność organizmu, zwiększają wytwarzanie limfocytów T, NK i makrofagów, a także rozszerzają naczynia krwionośne, poprawiają ukrwienie narządów, wpływają pozytywnie na nastrój i ułatwiają radzenie sobie ze stresem17
Gui Zhi  cynamonowiec wonny, gałązka problemy ginekologiczne, bolesne i nieregularne miesiączki odblokowuje energię yang i pobudza krążenie energii qi, wzmacnia nerki, odblokowuje zastoje   cynamon pobudza wytwarzanie estrogenów, redukuje stężenie glukozy we krwi i zwiększa wrażliwość komórek na insulinę, a także wspomaga leczenie zespołu policystycznych jajników - częstej przyczyny niepłodności18
Gan Jiang  imbir lekarski, kłącze patologiczne krwawienia z dróg rodnych, osłabienie, nieregularne miesiączki odblokowuje energię yang i pobudza krążenie energii qi poprawia funkcje seksualne (afrodyzjak), zwiększa ukrwienie narządów rodnych, pobudza układ hormonalny i przywraca miesiączki19
Mu Li  ostryga, muszla nerwowość, niepokój, bezsenność, rozdrażnienie, patologiczne krwawienia z dróg rodnych  uspokaja ducha, ożywia energie yin i yang, zapobiega utracie płynów - nośnika energii qi sproszkowana muszla uzupełnia niedobory wapnia, które objawiają się krwawieniami, zaburzeniami snu, lękami, przewlekłym zmęczeniem i zmianami psychicznymi20
Mo Yao  Commiphora abyssinica, mirra brak miesiączki, depresja pobudza krążenie krwi, zmniejsza zastoje energii qi   przeciwdziała depresji, poprawia samopoczucie, pobudza krążenie krwi21
Xu Duan szczeć pospolita, korzeń  patologiczne krwawienia z macicy, upławy, krwawienia we wczesnej ciąży, zagrożenie poronieniem wzmacnia nerki (shen), pobudza krążenie krwi i energii qi  polifenole i fenolokwasy wykazują silne działanie przeciwzapalne i przeciwgrzybicze - bezobjawowe infekcje są częstą przyczyną wczesnych poronień, hamują drobne krwawienia22 
Rou Cong Rou Cistanche deserticola, ziele  niepłodność, patologiczne krwawienia z macicy, upławy uspokaja nerki, wzmacnia energię yang  akteozyd, glikozyd fenylopropanoidowy, jest silnym antyoksydantem i zapobiega uszkodzeniu komórek, działa ochronnie na wątrobę i przeciwzapalnie23 
Sang Shen  morwa biała, owoc osłabienie, bezsenność odżywia krew, wzmacnia energię yin  zawiera alkaloid, który stabilizuje poziom cukru we krwi i zapobiega rozwojowi cukrzycy, oraz kwercetynę korzystnie wpływającą na pracę nerek24,25 
San Leng jeżogłówka, kłącze  bolesne miesiączki, brak miesiączki szybko przełamuje zastój krwi i pobudza przepływ energii qi  kwercetyna poprawia pracę nerek, rutyna zapobiega pękaniu naczyń krwionośnych, poprawia krążenie24,26
Shan Zhu Yu  dereń jadalny, owoc nieregularny cykl menstruacyjny  stabilizuje nerki i wątrobę  owoce zawierają żelazo, które wchodząc w skład hemoglobiny, uczestniczy w odżywianiu komórek ciała i zapobiega niedokrwistości27
Hu Po  bursztyn (skamieniała żywica drzew iglastych) brak równowagi pomiędzy sercem a umysłem, rozdrażnienie, zaburzenia snu, lęki  otwiera meridiany serca i wątroby, uspokaja, odblokowuje zastoje krwi  zawiera mikroelementy, m.in. jod niezbędny do prawidłowej pracy tarczycy - niedobór hormonów tarczycy obniża nastrój, prowadzi do depresji i rozdrażnienia28; obniża ciśnienie krwi i wspomaga pracę wątroby29
Li Zhi He liczi chińskie, nasiona  zaostrzone objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego odblokowuje przepływ energii qi przez wątrobę, łagodzi ból i usuwa zastoje energii qi   sproszkowane nasiona łagodzą ból, poprawiają samopoczucie psychiczne, są bogate w witaminy i minerały oraz błonnik regulujący pracę przewodu pokarmowego30,31
Lan Zao  Arthrospira platensis, spirulina, glony nieregularne miesiączki wspomaga nerki i wątrobę, pobudza krążenie krwi i energii qi, odżywia krew  obecny w Lan Zao, spirulinie i glonach chlorofil pobudza wytwarzanie czerwonych krwinek, poprawiając ukrwienie narządów, dotlenia organizm i wiąże toksyny32 
Shan Yao pochrzyn chiński, kłącze  upławy, problemy ginekologiczne, nieregularne miesiączki tonifikuje przewód pokarmowy, wzmacnia energię qi i wspomaga nerki  zawiera saponiny sterydowe, które są substratem do produkcji progesteronu - hormonu odpowiedzialnego za regulację drugiej fazy cyklu płciowego i utrzymanie ciąży; pobudza przysadkę mózgową do produkcji FSH - hormonu odpowiedzialnego za owulację33
Man Jing Zi niepokalanek mnisi, ziele nieregularne miesiączki, zaburzenia hormonalne, zespół napięcia przedmiesiączkowego wzmacnia energię yang wątroby, wspomaga pęcherzyk żółciowy i trawienie  rotundifuran, diterpen, zmniejsza wydzielanie prolaktyny, której nadmiar zaburza cykl menstruacyjny i blokuje owulację; kastacyna i agnuzyd regulują cykl menstruacyjny i łagodzą objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego34 
z ang. Blessed Thistle  drapacz lekarski, ziele depresja, wyczerpanie psychiczne wzmacnia wątrobę, poprawia przepływ energii q  knicyna pobudza wydzielanie prolaktyny, hormonu odpowiedzialnego za laktację i regulacje cyklu menstruacyjnego35
z ang. False Unicorn Root  saletra lecznicza, korzeń niepłodność, depresja, wczesna menopauza, zagrożenie poronieniem wzmacnia nerki i wątrobę, poprawia przepływ energii qi  pobudza oś hormonalną podwzgórze-przysadka-jajniki do pracy, stymuluje owulację, podnosi poziom estrogenów; wyrównuje poziom hormonów płciowych, poprawia samopoczucie psychiczne kobiety36 
Yue Jian Cao  olej z wiesiołka zaburzenia równowagi hormonalnej, zespół napięcia przedmiesiączkowego brak danych  reguluje wydzielanie prostaglandyn podczas menstruacji oraz poziom hormonów płciowych; zwiększa przyswajanie jodu, co wspomaga tarczycę w produkcji hormonów; rozrzedza śluz w szyjce macicy, ułatwiając zapłodnienie; wspomaga leczenie endometriozy utrudniającej zajście w ciążę37
Sheng Ma  pluskwica groniasta, korzeń nerwica, lęki, zaburzenia nastroju, zaburzenia cyklu menstruacyjnego, wczesna menopauza, zagrożenie poronieniem unosi energię yang ku górze, oczyszcza, wyrównuje niedobory energii qi   zawiera fitoestrogeny regulujące cykl menstruacyjny i poziom hormonów płciowych; wykorzystywana jako naturalny zamiennik hormonalnej terapii zastępczej; poprawia stan błony śluzowej macicy38
He Shou Wu rdest wielokwiatowy, korzeń  bezsenność, bezpłodność wzmacnia nerki i wątrobę, odżywia krew, uzupełnia niedobory krwi  przywraca sprawność seksualną; antrachinony wspomagają pracę neuronów; flawonoidy wspomagają funkcje wątroby i jej regenerację39 
Fu Pen Zi  malina właściwa, liście problemy ginekologiczne, osłabienie mięśni miednicy wzmacnia energię yang nerek  alkaloid fragrina wzmacnia mięśnie macicy i ściany miednicy, pomaga utrzymać narządy rodne we właściwym położeniu i ułatwia poród40

Bibliografia

  1. https://www.sacredlotus.com
  2. https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/paeoniflorin
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3551256/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2950373/
  5. https://www.hindawi.com/journals/jchem/2016/9150108/
  6. https://file.scirp.org/pdf/CM_2014062714563842.pdf
  7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3174116/
  8. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/ptr.1928
  9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2837008/
  10. https://www.sciencedirect.com/topics/pharmacology-toxicology-and-pharmaceutical-science/ligusticum-wallichii
  11. https://www.naturalpedia.com/peonidin-sources-health-benefits-and-uses.html
  12. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29468477
  13. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5664031/
  14. https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-1019/pycnogenol
  15. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23371463
  16. https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-954/vitamin-e
  17. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4791984/
  18. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3854496/
  19. https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-961/ginger
  20. https://universityhealthnews.com/daily/nutrition/21-calcium-deficiency-symptoms-that-will-surprise-you/
  21. https://www.researchgate.net/publication/10813073_Components_therapeutic_value_and_uses_of_myrrh
  22. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21404425
  23. http://www.czytelniamedyczna.pl/3555,akteozyd-fenylopropanoid-o-cennych-waciwociach-farmakologicznych.html
  24. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4823739/
  25. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26850343
  26. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/rutin#section=Top
  27. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3999603/
  28. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3063534/
  29. https://www.doz.pl/czytelnia/a1096-Cala_prawda_o_bursztynie
  30. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5331536/
  31. https://www.organicfacts.net/health-benefits/fruit/lychee.html
  32. https://www.organicfacts.net/health-benefits/other/health-benefits-of-chlorophyll.html
  33. http://www.czytelniamedyczna.pl/2383,saponiny-steroidowe-wystpowanie-waciwoci-i-zastosowanie-w-lecznictwie.html
  34. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501807/
  35. http://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/0897190011431636
  36. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22880631
  37. https://www.aafp.org/afp/2009/1215/p1405.html
  38. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4029542/
  39. http://neuroexpert.org/wiki/rdest-polygonum-multiflorum/
  40. http://www.ema.europa.eu/docs/en_GB/document_library/Herbal_-_HMPC_assessment_report/2014/03/WC500163552.pdf
Autor publikacji:
Kamila Makowska-Serkis
kamila.makowska_serkis@ktociewyleczy.pl

Absolwentka SGGW w Warszawie, entuzjastka zdrowego stylu życia i racjonalnego żywienia. Na bieżąco śledzi nowinki ze świata medycyny, w sposób szczególny interesuje się medycyną mitochondrialną, mikrobiologią i pediatrią. Od lat zgłębia tajniki holistycznego podejścia do zdrowia człowieka.

Zobacz więcej artykułów tego eksperta
Artykuł należy do raportu
Ciąża i poród. Problemy z zajściem w ciążę
Zobacz cały raport
Wczytaj więcej
Zapisz się i odbierz wybrany magazyn gratis!
Zapisz się i odbierz prezent
Nasze magazyny