Jesteś terapeutą?

Rokitnik - właściwości zdrowotne i zastosowanie. Na co pomaga olej z rokitnika?

Nie tylko olej z nasion tej rośliny ma cenne właściwości zdrowotne - jej owoce zawierają więcej witaminy C niż jeżyna czy czarna porzeczka.

Artykuł na: 6-9 minut zioła medycyna naturalna przepisy
Zdrowe zakupy

To jedna z niewielu roślin, które można wykorzystać niemal w całości: od korzeni, przez łodygę i liście, aż po owoce i nasiona. Poszczególne części rokitnika (Hippopae rhamnoides) charakteryzują się bowiem podobnym składem i właściwościami, dzięki którym wzmacniają cały organizm.

Sok z owoców jest bogaty w kwasy tłuszczowe i organiczne, flawonoidy, karotenoidy, witaminy (C, A, E i z grupy B). Olej z nasion rokitnika to doskonałe źródło karotenoidów, tokoferoli, fitosteroli, a przede wszystkim kwasów omega: oleinowego, linolowego i palmitynowego. Z kolei w liściach kryją się wysokie dawki białka oraz związków antyoksydacyjnych i minerałów (m.in. sodu, wapnia, potasu, magnezu, żelaza i krzemu)1.

Rokitnik zwyczajny wzmacnia odporność

Ponieważ surowce pozyskiwane z rokitnika zwyczajnego to prawdziwa skarbnica substancji odżywczych, już w starożytności wykorzystywane były do ogólnego wsparcia odporności i kondycji organizmu. Przykładowo znajdujące się w jego liściach składniki bioaktywne wpływają pozytywnie na przyswajanie witamin oraz innych odżywczych związków, oraz wzmacniają tkanki i zapobiegają niedokrwistości2. Przeprowadzone badania wskazują, że ekstrakty z H. foliumskuteczne w profilaktyce grypy, chorób sercowo-naczyniowych oraz uszkodzeń błon śluzowych. Wykazują również właściwości przeciwnowotworowe i immunoregulujące3.

Rokitnik pomocny przy grypie i przeziębieniu

Wiele składników zidentyfikowanych w rokitniku, na czele z polifenolami, ma działanie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Olejowy wyciąg z owoców tej rośliny jest stosowany w ostrych i przewlekłych stanach zapalnych jamy ustnej i gardła, ponieważ wpływa na nie antyseptycznie, przeciwzapalnie i immunostymulująco4. Łagodzi również owrzodzenia jamy ustnej oraz podrażnienia błony śluzowej układu pokarmowego.

Rokitnik zwyczajny zwalcza wolne rodniki

Jedną z najważniejszych właściwości rokitnika jest wyjątkowo silne działanie antyoksydacyjne. Wśród cennych substancji przeciwutleniających warto wymienić tu przede wszystkim witaminę C (jej zawartość waha się od 28 do 200 mg/100 g świeżych owoców)5, ale również tokoferole, karotenoidy i flawonoidy. W badaniach na myszach wykazano, że olej z nasion rokitnika ma silne działanie przeciwutleniające w przypadku zatrucia czterochlorkiem węgla - przede wszystkim zwiększa aktywność naturalnych antyoksydantów w organizmie, takich jak dysmutaza ponadtlenkowa oraz peroksydaza glutationowa, a dodatkowo hamuje uszkodzenia oksydacyjne6. Z kolei w testach in vitro potwierdzono podobną aktywność ekstraktów z liści rokitnika7.

Rokitnik zwyczajny obniża cholesterol i ciśnienie krwi

W licznych badaniach udowodniono także kardioprotekcyjny i przeciwmiażdżycowy wpływ preparatów z rokitnika. Obecne we wszystkich jego częściach flawonoidy oraz nienasycone kwasy tłuszczowe wpływają korzystnie na siłę skurczu, oraz rytm pracy mięśnia sercowego, zapobiegają jego niedokrwieniu oraz hamują apoptozę jego komórek. Co więcej, olej z nasion rokitnika znacznie obniża poziom cholesterolu całkowitego w osoczu (przy czym wpływa na zmniejszenie frakcji LDL oraz podwyższa stężenie "dobrego" HDL), a wyizolowane z nich flawonoidy obniżają ciśnienie tętnicze krwi oraz cofają hiperinsulinemię i dyslipidemię8.

Rokitnik zwyczajny wspomaga wątrobę

Rokitnik wykazuje również działanie hepatoprotekcyjne, ograniczając uszkodzenia wątroby związane z narażeniem na kontakt z lekami i zanieczyszczeniami środowiska. Zarówno ekstrakty z jego liści, jak i olej z nasion przeciwdziałają uszkodzeniom wątroby wystawionej na zatrucie m.in. czterochlorkiem węgla9.

Rokitnik zwyczajny pomaga na rany i blizny

Dzięki przeciwbakteryjnemu działaniu stosowany miejscowo olej przyspiesza również gojenie się ran i zwiększa syntezę kolagenu10. Jest on składnikiem kosmetyków stosowanych w pielęgnacji i regeneracji skóry (m.in. pomaga pozbyć się potrądzikowych blizn). Olej z nasion rokitnika można stosować przy cerze wysuszonej, zniszczonej, ze skłonnością do wyprysków czy nadmiernym wydzielaniu łoju. Będzie również pomocny przy odleżynach, odmrożeniach i schorzeniach skóry głowy. Ponadto olej z nasion rokitnika dodawany jest do kosmetyków jako substancja absorbująca promieniowanie ultrafioletowe11.

Występowanie: w Europie i Azji, głównie wzdłuż wybrzeży morskich — w Polsce naturalne stanowiska znajdują się nad Bałtykiem na wydmach i klifach oraz nad ujściem Wisły. Rokitnik jest również uprawiany jako roślina ozdobna.

Surowiec: owoce (Hippophae fructus), nasiona (H. semen), liście (H. folium).

Pora zbioru: liście zrywa się i suszy latem; owoce — od sierpnia do października, ale ponieważ pozostają na gałęziach aż do wiosny, można pozyskiwać je nawet po przymrozkach (wówczas łatwiej odseparować je od dość ciernistego drzewa).

Od 2014 r. rokitnik znajduje się pod ochroną częściową — dopuszczalny jest zbiór owoców, bez uszkadzania krzewów, ale tylko poza siedliskami wydmowymi i klifowymi.

Przeciwwskazaniami do spożywania rokitnika są stany zapalne trzustki i wątroby, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego oraz kamica żółciowa.

Zastosowanie rokitnika

Sok z rokitnika

Kilogram owoców zasyp 1 kg cukru i odstaw na 7-8 godz. Wsyp do wysokiego garnka i powoli doprowadź do wrzenia. Gotuj na małym ogniu ok. 20-30 min. Przecedź sok, zlej do butelek z ciemnego szkła, pasteryzuj i odstaw w ciemne miejsce.

Herbatka z rokitnika

Wsyp do termosu dużą łyżkę wysuszonych owoców i liści rokitnika, następnie zalej całość 0,7 l wrzącej wody i pozostaw do zaparzenia na 20-25 min. Herbatkę popijaj zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym, by wzmocnić odporność. Możesz też używać jej do przemywania trudno gojących się ran.

Nalewka z owoców rokitnika

1 kg owoców zasyp 1,5 kg cukru i odstaw na 6-8 godz. Po tym czasie postaw garnek na kuchence i wolno gotuj, zdejmując szumowiny, a następnie wlej całość ostrożnie do słoja i dodaj 2 l wódki rozrobionej ze spirytusem do stężenia ok. 70%. Odstaw na miesiąc w ciemne miejsce, po czym odciśnij owoce. Nalewkę odstaw na pół roku.

Pasta z rokitnika i miodu

Przełóż do miseczki 4-5 łyżek świeżych owoców rokitnika i lekko rozgnieć widelcem. Wymieszaj z miodem rzepakowym lub wielokwiatowym (ok. 200 ml). Przechowuj tak powstałą pastę w lodówce i podawaj najlepiej na kromce ciemnego pieczywa.

Intrakt z rokitnika

Rozdrobnij świeże owoce i zalej je gorącym alkoholem 40-60% w proporcji 1:1, 1:3 lub 1:5. Po 10-14 dniach wytrawiania możesz dodać nieco miodu. Stosuj 20-40 ml intraktu 2 razy dziennie przy spadku odporności, grypie, przeziębieniu, nieżytach przewodu pokarmowego, stanach zapalnych gardła i krtani.

Bibliografia

  1. Afr J Pharm Pharmacol 2013; 7:375-388; Defenci Sci J 2010; 60:226-230; Chem Cent J 2012; 6:106-118
  2. Afr J Biotechnol 2009; 8:1625-1629
  3. Int Food Res J 2013; 10:1677-1681
  4. Phytother Res 2008; 22:1490- 1495; J Ethnopharmacol 2007; 111: 248-254
  5. Acta Agric Scand Sect B Soil Plant Sci 1992; 42:12-17
  6. Food Chem 2011; 125:652-659
  7. J Ethnopharmacol 2003; 87:247-251
  8. J Cell Biochem 2012; 113:473-485; Phytomed 2007; 14:770-777; J Ethnopharmacol 2008; 117:325-331
  9. J Food Nutr Res 2014; 2:1037-1041; Food Chem Toxicol 2011; 49:2422- 2429
  10. Food Chem Toxicol 2009; 47:1146-1153; Evid Based Complement Altern Med 2011; 2011:659705
  11. Res Environ Life Sci 2010; 3: 105-112
O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą 02/2019
ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ W:
O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą 02/2019
KUP wydanie ELEKTRONICZNE
ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ W
O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą 02/2019
O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą
Kup teraz
Wczytaj więcej
Zapisz się i odbierz wybrany magazyn gratis!
Zapisz się i odbierz prezent
Nasze magazyny
Copyright © AVT 2020 Sklep AVT