Jesteś terapeutą?

Rzeżucha jest zdrowa - 12 powodów dla, których warto ją jeść!

Niektórych może zaskoczyć fakt, że pieprzyca siewna, która dla nas stanowi dekorację wielkanocnego stołu, od czasów wedyjskich jest ważną rośliną leczniczą. I nie są to czcze wymysły. Znaleźliśmy aż 13 potwierdzonych naukowo powodów, dla których warto ją spożywać nie tylko od święta!

28 październik 2022
Artykuł na: 9-16 minut dieta zioła medycyna naturalna witaminy zdrowa żywność
Zdrowe zakupy

Nasza, wydawałoby się rodzima rzeżucha, pochodzi z Egiptu i Azji Zachodniej. Należy do rodziny kapustowatych. Jest bogatym źródłem wielu składników odżywczych (m.in. żelaza, kwas foliowego, witamin A, C, E, K i z grupy B, wapnia, fosforu, pierwiastków śladowych oraz błonnika pokarmowego).

Świetnie sprawdza się jako dodatek do jaj i sałatek1. Warto ją wprowadzić na stałe do naszego menu choćby ze względu na zawartość izotiocyjanianów, które wspomagają detoksyfikację substancji silnie rakotwórczych, neutralizują wolne rodniki oraz chronią wzrok2. A to dopiero początek listy.

Rzeżucha działa antybakteryjnie

Rzezucha devi-puspita-amartha-yahya-unsplash

Aż dziw, że taka mała roślina, jak rzeżucha zawiera tak wiele substancji czynnych: izotiocyjanian benzylu, flawonoidy, garbniki, triterpeny, alkaloidy, sterole, glukozynolany.

Jako że mają one działanie przeciwbakteryjne, naukowcy postanowili sprawdzić, jak ekstrakt z Lepidium sativum wpływa na zawiesiny bakteryjne (Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Klebsiella pneumonae, Proteus vulgaris i Pseudomonas aeruginosa). Zaobserwowali, że działa on hamująco na wszystkie badane drobnoustroje, z wyjątkiem Klebsiella pneumoniae3.

Rzeżucha jest galaktologiem

Kobieta z dzieckiem

Co oznacza, że pobudza wydzielanie mleka matki. Jak zauważyli uczeni z Anand w Indiach: "Nasiona rzeżuchy ogrodowej są ogólnie znane ze względu na wysoką wartość odżywczą, która jest korzystna dla karmiącej matki. Pomagają matce karmiącej w ciągłym przepływie i produkcji mleka matki zawierającego wysoką zawartość białka i żelaza4".

W jednym z badań przeprowadzonym na owcach rasy awassi dowiedziono, że włączenie ekstraktu z pieprzycy siewnej dodatkowo wpływa korzystnie na skład mleka. Naukowcy odnotowali w ich pokarmie znaczny spadek cholesterolu oraz podniesienie poziomu witamin B6 i B12, a także wzrost o 34% stężenia kwasu lanolinowego (CLA), który ma właściwości przeciwnowotworowe, wspiera redukcję masy ciała u osób otyłych bez długotrwałych efektów oraz wykazuje zwiększoną odpowiedź insulinową u szczurów.

Ponadto u owiec dostających wyciągi z rzeżuchy produkcja mleka zwiększyła się o 15% w porównaniu z grupą kontrolną5.

Rzeżucha ułatwia oddychanie

Płuca

Jej nasiona od wieków przepisywane są przez praktyków ajurwedy do leczenia pacjentów z astmą oskrzelową6. W pewnym badaniu pacjentom w wieku 15-80 lat mającym astmę (łagodną do umiarkowanej), którzy nie byli wcześniej leczeni, podawano 1 g ekstraktu wodno-metanolowego ze sproszkowanych nasion rzeżuchy 3 razy dziennie. Przed eksperymentem i po upływie 4 tygodni sprawdzono ich funkcje oddechowe za pomocą spirometru.

Zaobserwowano istotną poprawę różnych parametrów czynności płuc w napadach astmy7. Zdaniem uczonych wynika to z faktu, że nasiona pieprzycy mają cechy leku rozszerzającego oskrzela. Z tego też względu, warto sięgać po nie podczas zapalenia oskrzeli.

Rzeżucha niszczy wirusy

Być może warto to zrobić również dlatego, że testy przeprowadzone na zwierzętach dowiodły przeciwwirusowej roli rzeżuchy ogrodowej. Roślina ta zawiera aż 69 mg witaminy C i 346 mikrogramów witaminy A w 100 g.

Pierwsza z nich poprawia funkcję białych krwinek i charakteryzuje się działaniem przeciwbakteryjnym i przeciwwirusowym, druga natomiast utrudnia tym patogenom przedostawaniu się do organizmu, gdyż uszczelnia błony śluzowe4.

Rzeżucha jest korzystna dla stawów

Bolące kolano

Naukowcy stwierdzili, że ekstrakty z liści i nasion Lepidium sativum mają właściwości przeciwzapalne. Sprzyja im bogactwo zawartych w tej niepozornej roślince flawonoidów, alkaloidów, glikozydów cyjanogennych, garbników, glukozynolanów, steroli i triterpenów.

Osoby cierpiące na chorobę zwyrodnieniową stawów podzielono na 2 grupy. Pierwszej podawano doustnie proszek z nasion rzeżuchy (6 g) w 2 dawkach dziennie. Drugiej (grupie kontrolnej) serwowano skrobię (2 kapsułki 3 razy dziennie). Okres leczenia trwał 30 dni.

Większość pacjentów z pierwszej grupy wykazała złagodzenie objawów (30% całkowitą remisję, 67,5% poprawę, a 7,5% jej brak) w przeciwieństwie do uczestników przyjmujących placebo. Nasiona rośliny złagodziły bóle i sztywność stawów, zmniejszyły obrzęk, tkliwość oraz trudności w poruszaniu się.

Zdaniem badaczy terapia Lepidium sativum spełnia wszystkie cechy współczesnego schematu leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów8. Jak się okazuje, potłuczone nasiona zmieszane z sokiem z limonki można też stosować miejscowo w celu zmniejszenia stanu zapalnego i bólu reumatycznego.

Rzeżucha niweluje zaparcia

Nasiona rzeżuchy zawierają substancję śluzowatą, składającą się z mieszaniny celulozy i kwasu uronowego zawierającego polisacharydy, które w obecności wody pęcznieją w przewodzie pokarmowym. Dzięki temu stymulują pracę przewodu pokarmowego i mogą być stosowane w zaparciach jako środek przeczyszczający, co zostało udowodnione.

Również inny test na izolowanych preparatach jelitowych myszy i świnki morskiej przy użyciu dawki 0,1 mg/ml wykazał działanie stymulujące zarówno w jelicie czczym, jak i krętym9.

Rzeżucha chroni przed chorobami serca

Serce

Dzięki dużej zawartości witaminy C nasiona pieprzycy siewnej pomagają utrzymać na dobrym poziomie produkcję kolagenu (białka, które odpowiada za elastyczność ścian tętnic) oraz hamują wzrost stężenia cholesterolu. Ponadto mają w składzie cenną ilość witaminy K, która zapobiega zwapnieniu tętnic4. Poza tym już po 3 tygodniach działa przeciwnadciśnieniowo, zwiększając wydalanie wody oraz sodu z moczem10.

Rzeżucha poprawia gojenie złamań

Królik ze złamaną łapką

Roślina i jej nasiona były wykorzystywane do tego celu głównie w krajach arabskich. Jak się okazuje, obserwacje kliniczne przemawiają za takim zastosowaniem. Jedno z badań przeprowadzono na królikach, które przeszły indukowane złamanie środkowego trzonu lewej kości udowej.

Nasiona rzeżuchy włączono do diety zwierząt, a do oceny postępu gojenia złamania w ciągu 6-12 tygodni zastosowano rentgen. Wyniki dowiodły, że Lepidium sativum przyspieszyło gojenie11.

Rzeżucha pomaga w leczeniu anemii

Czerwona probowka

Nasiona pieprzycy siewnej są bogate w kwas foliowy i żelazo. Spożywane codziennie przez prawie 2 miesiące pomagają w podwyższeniu poziomu hemoglobiny we krwi człowieka. Dzięki dużej zawartości witaminy C rzeżucha pomaga zwiększyć zdolność układu pokarmowego do wchłaniania żelaza12.

Rzeżucha osłania wątrobę

Część szczurów z uszkodzeniem wątroby wywołanym przez CCI4 leczono wyciągiem z rzeżuchy (200-400 mg/kg), a część nie. Po 10 dniach poziomy ASP (aminotransferazy asparaginianowej) i ALT (aminotransferazy alaninowej) oraz stężenie bilirubiny były istotnie niższe u zwierząt przyjmujących ekstrakt niż w grupie nieleczonej.

Uczeni uważają, że przyczyną tego była obecność flawonoidów, garbników, alkaloidów, kumaryn i triterpenów, które indukują działanie przeciwutleniające i zmniejszają powstawanie wolnych rodników indukowane przez CCl4, co jest głównym czynnikiem wywołującym uszkodzenia wątroby13.

Rzeżucha sprzyja miłości

Miłość

Rzeżucha zwiększa pożądanie. Nasiona rośliny podnoszą popęd seksualny zarówno u mężczyzn, jak i kobiet. Pobudzają również libido młodych matek4.

Rzeżucha wspomaga leczenie cukrzycy

Wodny ekstrakt z pieprzycy siewnej już po 16 dniach stosowania wykazał działanie hipoglikemiczne niezależne od wydzielania insuliny. Doustne podanie 20 mg/kg szczurom cierpiącym na cukrzycę znacząco obniżyło poziom glukozy we krwi bez wpływu na wydzielanie insuliny14.

Co ciekawe, naukowcy zauważyli też, że u chorych gryzoni, które miały wysoki poziom kreatyniny, spadł on znacząco po podaniu wodnego ekstraktu z rzeżuchy. U diabetyków typowe jest podwyższone stężenie fosfatazy alkalicznej w osoczu15. Tymczasem leczone zwierzęta miały istotnie obniżony poziom tego enzymu.

Zdaniem badaczy oznacza to, że wyciąg poprawiał czynność nerek i wykazywał potencjał hepatoprotekcyjny.

Rzeżucha zapobiega chorobom oczu

Oko

Spożycie zaledwie jednej porcji nasion rzeżuchy ogrodowej dostarcza ok. 40% dziennego spożycia witaminy A, która jest jednym z najlepszych składników odżywczych dla narządu wzroku. Regularne jedzenie pieprzycy siewnej pozwala zmniejszyć ryzyko ślepoty nocnej oraz barwnikowego zwyrodnienia siatkówki, zaćmy, a nawet związanego z wiekiem zwyrodnienia plamki żółtej16.

Bibliografia
  • IJPAR 2016; 5(1): 152-160
  • Curr Mol Pharmacol. 2018;11(3):237-253
  • Asian Journal of Medical Sciences 2011; 3(6): 261-6
  • Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry 2018;7(5): 140-3
  • Jordan Journal of Agricultural Sciences, 2013; 9(3): 363-8
  • Iran J Pharmacol Ther 2006.2006; 5(1): 55-9
  • Evid Based Complement Alternat Med. 2012; 2012: 596524
  • Ayu (an International Quarterly Journal of Research in Ayurveda) 2009; 30: 153
  • J Ethnopharmacol. 2011; 134(3):878-83
  • Edwards and Asfawz. Plants used in Africa traditional medicine as practice in Ethiopia and Uganda. Naprech, Addis Ababa University Addis Ababa. 2000 Eat and Central Africa monograph series Number 5, 1992: 567
  • ARPB, 2012; 2(IV): 316-23
  • Researchgate 2014; 1-9
  • Indian journal of natural products and resources 2011; 9: 292-7
  • Int J Phytother Res 2012; 2(1), 1-7
  • Prog Health Sci 2017, 7(1): 44-53
  • IJCRT 2020; 8(3): 1519-25

 

Wczytaj więcej
Zapisz się i odbierz wybrany magazyn gratis!
Zapisz się i odbierz prezent
Nasze magazyny
Copyright © AVT 2020 Sklep AVT