Jesteś terapeutą?

Zioła na żołądek - co poprawia trawienie?

Wystarczy niedopieczone mięso z grilla, żołnierska grochówka czy zmiana ujęcia wody, by wrażliwy układ pokarmowy dobitnie dał o sobie znać. Wtedy dobrze dobrany napar może zdziałać cuda…

26 sierpień 2020
Artykuł na: 9-16 minut medycyna naturalna zioła

Do najczęstszych problemów żołądkowych należą dolegliwości wywołane wrzodami tego organu, nadkwasota objawiająca się uczuciem pieczenia w przełyku oraz niestrawność, której towarzyszą zaburzenia trawienia, uczucie ciężkości na żołądku i zaparcia. Objawy te zwykle nasilają się po jedzeniu lub w sytuacjach stresowych1. Na szczęście z odsieczą przychodzą nam zioła, które wspierają pracę żołądka, zapobiegają przykrym dolegliwościom, a gdy te już wystąpią, eliminują przykre objawy.

Korzeń prawoślazu (Althaeae radix) wspomaga trawienie

Pomaga w stanach zapalnych przewodu pokarmowego – podrażnieniach, uszkodzeniach nabłonka, wrzodach żołądka, nadkwaśności, zaparciach. 2 łyżki stołowe zalej wieczorem 500 ml zimnej wody, rano przecedź przez sitko, podgrzej i pij po pół szklanki 3-4 razy dziennie.

Biedrzeniec anyż (Pimpinella anisum) przy zaparciach 

Jak świat długi i szeroki gwiazdy anyżku stosowane są w leczeniu zaparć. Oczywiście co kraj, to obyczaj, np. w Brazylii wykorzystuje się mieszankę zawierającą Pimpinella anisum, fenkuł włoski, bez czarny i sennę. Jednak dotychczas skuteczność przeczyszczająca ani tej mieszanki, ani biedrzeńca nie była testowana w randomizowanym badaniu klinicznym.

Naukowcy z Porto Alegre w Brazylii postanowili to zmienić. Ich eksperyment dowiódł, że zarówno roślinne kombo, jak i anyż mają skuteczność przeczyszczającą i są bezpieczną alternatywą w leczeniu zaparć10. Z kolei uczeni z Arabii Saudyjskiej potwierdzili, że anyż znacząco hamuje uszkodzenie błony śluzowej żołądka, ma działanie przeciwwrzodowe oraz zmniejsza podstawowe wydzielanie kwasu żołądkowego11. Biedrzeniec anyż

Nalewka orzechowapomaga przy biegunkach

W medycynie naturalnej do leczenia biegunek wykorzystuje się nalewkę orzechową, herbatę z czarnych jagód i wyciąg z rdestu ptasiego na czerwonym winie. Orzechówkę traktuje się jak swoiste krople na żołądek, które nie dość, że ułatwiają trawienie, przeciwdziałają wrzodom, to jeszcze niszczą pasożyty. Łatwo ją zrobić samemu, trzeba tylko zebrać orzechy na przełomie czerwca i lipca, kiedy są jeszcze miękkie.

Borówkową herbatę można przyrządzić nawet z zamrożonych jagód – wtedy należy je wsypać do gorącej wody i zagotować. W przypadku świeżych – wystarczy zalać je niewielką ilością wrzątku. Gdy najgorsza biegunka minie, takimi jagodami wraz z sokiem można polewać ryż.

Szałwia czerwona (Salvia miltiorrhiza) jest pomocna przy wrzodach

Chińscy uczeni postanowili przyjrzeć się jej działaniu na wrzody. W pewnym eksperymencie szczury, u których uprzednio wywołali chorobę, podzielili na 2 grupy. Pierwszej podawali lek – cymetydynę, a drugiej ekstrakt z szałwii czerwonej w dawce 840 mg na dobę przez 5 kolejnych dni. Następnie zmniejszoną dawkę (410 mg na dobę) dodawali im do karmy przez 25 dni. Po tym czasie okazało się, że wskaźnik owrzodzenia był znacznie niższy u gryzoni leczonych szałwią. Dalszą poprawę zaobserwowano 3 miesiące po leczeniu ziołem6.

Jak uniknąć niestrawności na wyjeździe?

Zrezygnuj z krwistych befsztyków

Szczególnie unikaj potraw z surowego mięsa (tatar). Bądź czujna, gdy kelner podaje Ci mięso zbyt słone lub za bardzo przyprawione – czasem w ten sposób nieuczciwy restaurator ukrywa fakt, że danie jest nieświeże.

Jedz lody ze sprawdzonych miejsc

Czasem są wielokrotnie rozmrażane i zamrażane. Poznasz to po małych kryształkach lodu. Świeże lody powinny być po wyjęciu z lodówki twarde i mieć jednolitą konsystencję1.

Uważaj na konserwy

Zanim je kupisz, sprawdź datę przydatności do spożycia. Jeśli puszka ma wybrzuszone denko, zgłoś to obsłudze – najpewniej jest zepsuta. Podobną zasadą kieruj się, kupując jogurty i serki w kubeczkach. Jeśli otworzyłaś konserwę i poczułaś dziwny zapach lub smak, wyrzuć ją do kosza. Podobnie jak puszkę, która "syczy" już podczas otwierania2. Street food

Starannie myj owoce i warzywa

Zanim podasz je do jedzenia, umyj je najlepiej w przegotowanej lub butelkowanej wodzie. Jeśli takiej nie masz pod ręką, obierz je cieniutko ze skórki. Jaja przed użyciem sparz, czyli na ok. 10 s zanurz we wrzątku. Jeśli jedzenie zostało na później, przechowuj to w lodówce – w ten sposób uchronisz je przed muchami, które mogą przenosić groźną E. coli3.

Nie pij wody z kranu

Nie pij wody prosto z kranu ani z płytkich studni czy miejskich fontann. Nawet jeśli robią tak rdzenni mieszkańcy, ich żołądki przywykły do tego, Twój nie. Poza tym oni mogą być nosicielami bakterii lub pierwotniaków, które im nie czynią szkody, natomiast Tobie mogą zrujnować urlop. Zamiast tego używaj wody mineralnej, a przynajmniej przegotowanej.

Do niektórych krajów zaleca się zabieranie tabletek do uzdatniania wody. Sprawdź, czy nie będziesz ich potrzebować. Pij tylko puszkowane lub butelkowane napoje gazowane, piwo i wino albo napoje sporządzone z przegotowanej wody. W miarę możliwości unikaj butelkowanej wody niegazowanej – może okazać się zwykłą wodą z kranu.

Nie używaj kostek lodu

W większości restauracji kostki lodu przygotowywane są z nieprzegotowanej wody. Wybieraj butelkowaną wodę i soki, najlepiej z lodówki4.

Bibliografia
  • Gabriel Virella: Mikrobiologia i choroby zakaźne. Elsevier Urban & Partner Wydawnictwo
  • Piotr Sawiec: XI.D.3. Zatrucie toksyną botulinową. W: Interna Szczeklika,
  • Podręcznik chorób wewnętrznych, 2012. Kraków: Medycyna Praktyczna,2012, s. 2230-2232
  • „Nature Reviews Microbiology”. 2,s. 123-140, 2004
  • AmJHyg, 1957; 66: 131-50

Rumianek (Matricaria chamomilla) działa rozkurczowo i skraca biegunki

To jedna z najbardziej pospolitych i rozpoznawalnych roślin w Polsce. Substancje zawarte w koszyczkach rumianku, zbieranych w początkowym okresie kwitnienia, hamują niektóre z enzymów biorących udział w powstawaniu stanu zapalnego. Wyciąg z zioła redukuje nadmierne skurcze mięśni w układzie pokarmowym oraz pomaga skrócić czas trwania biegunki.

Rumianek jest też częstym składnikiem herbatek dla dzieci, gdyż w połączeniu z koprem włoskim czy anyżem może przynieść ulgę w bólach brzuszka i kolkach jelitowych. Dlatego irańscy uczeni postanowili sprawdzić, czy może również pomóc dorosłym cierpiącym z powodu zespołu drażliwego jelita (IBS). W randomizowanym badaniu 45 pacjentów poproszono o przyjmowanie 20 kropli dziennie wyciągu z rumianku. W ciągu 4 tygodni od rozpoczęcia leczenia kroplami objawy IBS, takie jak bóle brzucha, wzdęcia i nudności, uległy znacznemu zmniejszeniu8.

Miodla indyjska (Azadirachta indica) na wrzody

Naukowcy z Indii zauważyli, iż ekstrakt z neem w ciągu zaledwie 5 dni przyspiesza gojenie wrzodów żołądka nawet u szczurów z cukrzycą typu 25. Miodla indyjska

Rozmaryn (Rosmarinus officinalis) ułatwia trawienie

Mieszkańcy basenu Morza Śródziemnego nie bez powodu kochają doprawiać mięso tą przyprawą. Okazuje się bowiem, że ekstrakt z tego zioła skutecznie zmniejsza tworzenie się aldehydu malonowego podczas trawienia ugotowanej wieprzowiny, a przy okazji wychwytuje wolne rodniki, które powstają w tym procesie12.

To jednak nie wszystko. Rozmaryn i pozyskiwany z niego olejek od lat mają zastosowanie w medycynie naturalnej. Zioło obniża poziom cukru we krwi, łagodzi bóle żołądka i wspomaga pracę wątroby, a olejek rozmarynowy zwalcza bakterie. Napar z rośliny działa rozkurczowo i łagodzi bóle żołądka, niszczy też bakterie Helicobacter pylori i zmniejsza ryzyko zapalenia żołądka typu B oraz choroby wrzodowej13.

Olej z siemienia lnianego łagodzi dolegliwości układu pokarmowego

Nasiona lnu zawierają związki śluzowe, kwasy omega-6, fitosterole, witaminę E i błonnik pokarmowy, a wyciąg z nich powleka błony śluzowe przełyku, żołądka i dwunastnicy ochronną warstwą. Ludowa mądrość głosi, że przy wrzodach najlepiej sprawdza się kisiel z siemienia lnianego.

Jednak zdaniem libijskich uczonych olej lniany jest bardziej skuteczny w zmniejszaniu liczby owrzodzeń. Badacze podawali gryzoniom kisiel z siemienia, olej lniany oraz ranitydynę zazwyczaj stosowaną w leczeniu czynnej choroby wrzodowej żołądka. Okazało się, że doustna dawka oleju lnianego (5 ml/kg) miała porównywalne działanie do leku7. Jeśli jednak nie masz oleju pod ręką, zalej niewielką ilością wody 3 łyżki rozdrobnionych nasion lnu, odstaw na 30 min, aby napęczniały. Jedz 3 razy dziennie między posiłkami.

Kwiat nagietka (Calendula flos) na ostry nieżyt żołądka

Ostry nieżyt żołądka, czyli ostre zapalenie błony śluzowej żołądka, charakteryzuje się nagłym wystąpieniem objawów – bólem brzucha, nudnościami, wymiotami i biegunką. W czasie choroby warto stosować zioła o działaniu przeciwzapalnym. Należy do nich bez wątpienia kwiat nagietka.

W pewnym rosyjskim badaniu przewlekłe zapalenia wydzielinowe żołądka skutecznie wyleczono wywarem z ziołowej mieszanki zawierającej m.in. ziele pokrzywy, kwiaty nagietka oraz znamiona kukurydzy, podawanym 3 razy dziennie przed posiłkami15. Z kolei akademicy z Kioto zauważyli, że ekstrakt metanolowy z kwiatów nagietka lekarskiego wykazuje działanie hipoglikemiczne i ochronne na żołądek16. Łyżkę stołową zalej szklanką wrzącej wody, odstaw na 30 min do zaparzenia, przecedź i pij po pół szklanki 3-4 razy dziennie.

Kminek (Carum carvi) działa rozkurczowo

Naukowcy z Jordanu przetestowali na świnkach morskich działanie kminku. Sprawdzali, czy rzeczywiście działa on rozkurczowo. Okazało się, że zielarze, którzy od wieków przepisywali napary z kminku na kolki jelitowe i bóle brzucha, i tym razem mieli rację. Ekstrakt z niego znacznie zahamował skurcze mięśni gładkich przewodu pokarmowego.

Zdaniem naukowców osiągnięty przez nich wynik może częściowo tłumaczyć korzystny wpływ rośliny w łagodzeniu objawów żołądkowo-jelitowych związanych z niestrawnością. Pozostaje nam tylko czekać, aż odkryją pozostałe mechanizmy działania kminku i doprawiać nim ciężkostrawne potrawy, jak i stosować w przypadku niestrawności9. Kminek

Glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus) niszczy komórki nowotworowe 

To kontrowersyjne ziółko, które choć leczy żołądek, może uszkodzić wątrobę. Wstępne badania potwierdziły, że glistnik działa przeciwbólowo, a wyciągi alkoholowe z rośliny wykazują aktywność przeciwnowotworową. Z tego powodu Japończycy przeprowadzili eksperyment na szczurach. Uczeni chcieli potwierdzić jego wpływ na rozwój guzów żołądka.

Wyniki wykazały, że częstość występowania zmian nowotworowych w żołądku (brodawczaki i rak płaskonabłonkowy) zmniejszała się w ciągu 20 tygodni u gryzoni, którym podawano ziołowy preparat. Zdaniem badaczy z Tokio oznacza to, że roślina może mieć potencjał jako środek chemoprewencyjny w przypadku raka żołądka u człowieka14.

Alchornea glandulosa pomaga przy wrzodach

W niektórych przypadkach skuteczność ekstraktów ziołowych jest wyższa niż leków konwencjonalnych. Zalicza się do nich pochodząca z Ameryki Południowej tapiá. Wyciąg z niej podawany chorym na wrzody szczurom w dawce 250 mg/kg dziennie przez 14 dni miał wyższy wskaźnik wyleczenia niż standardowo stosowana cymetydyna2. Podawanie go sprzyjało także gojeniu się wrzodów3 i zmniejszało odsetek nawrotów4. Alchornea glandulosa

Bibliografia
  • Ilona Kaczmarczyk-Sedlak, Arkadiusz Ciołkowski: Zioła w medycynie. Choroby układu pokarmowego, PZWL 2017
  • Biol Pharm Bull. 2007;30:451-459
  • World J Gastroenterol. 2005;11:5480-5484
  • Zhongguo Zhongxiyi Jiehe Zazhi.2006;26:228-231
  • Indian J Exp Biol. 2004 Apr;42(4):389-97
  • World J Gastroenterol. 1998Apr;4(2):169-170
  • Libyan J Med. 2008; 3(4): 166-169
  • Der Pharma Chemica, 2015 7. 41-45
  • Pharm Biol. 2010 Jan;48(1):76-80
  • BMC Complement Altern Med. 2010 Apr30;10:17
  • World J Gastroenterol. 2007 Feb21;13(7):1112-8
  • J Sci Food Agric. 2020 Mar15;100(4):1735-1740
  • Phytother Res. 2005 Nov;19(11):988-91
  • Cancer Lett. 1997 Jan 30;112(2):203-8
  • Vrach Delo. 1989 Mar;(3):76-8
  • Chem Pharm Bull (Tokyo). 2001Jul;49(7):863-70
Wczytaj więcej
Polub
Dołącz do nas na Facebooku:
Dołącz do naszego Newslettera i odbierz prezent:
Budujemy Dom
Nasze magazyny