Jesteś terapeutą?

Dieta i aktywność fizyczna zamiast leków

Zamiast przepisywania leków, najpierw rozmowa na temat diety i aktywności fizycznej. To jest stawianie pacjenta na pierwszym miejscu. Tak postuluje grupa lekarzy w śmiałym manifeście dotyczącym nowej medycyny.

Artykuł na: 17-22 minuty pacjent leki dieta ruch
Zdrowe zakupy

Czas, by medycy – zamiast bycia po prostu opłacanymi sługusami przemysłu farmaceutycznego – stali się bohaterami i powiedzieli pacjentom prawdę o tym, że większość chorób w dużym stopniu zależy od naszego stylu życia. Ogłosiła to grupa lekarzy w dokumencie, który można postrzegać jako deklarację niezależności od Big Pharmy. Medycy od razu przepisują leki a rzadko rozmawiają z pacjentami na temat zmian codziennych nawyków – zwłaszcza dotyczących odżywiania, aktywności fizycznej i redukcji poziomu stresu, a one mogłyby zapobiec większości chorób przewlekłych, a nawet je leczyć!

Wspominani wyżej lekarze domagają się kompletnej naprawy obecnego systemu opieki zdrowotnej, który postrzega choroby wyłącznie jako skutek procesu starzenia, a ich leczenie opiera jedynie na farmakologii lub chirurgii. Ich zdaniem mieszkańcy Zachodu żyją z "wyrokiem śmierci, który sami sobie wymierzyli", ponieważ ok. 80% chorób powodują niewłaściwe wybory w zakresie stylu życia, a zwłaszcza kiepska dieta. Prawdziwą rolą lekarza powinno być, według nich, zalecanie pacjentom odpowiedniego odżywiania, a nie sięganie po bloczek z receptami, kiedy zacznie pojawiać się problem.

21 lekarzy pod przewodnictwem Balazsa Bodaiego, dyrektora Instytutu Przeżywalności po Wystąpieniu Raka Piersi w Sacramento w Kalifornii w USA, już włącza medycynę stylu życia do swoich praktyk, a teraz nawołują do tego innych. "Pacjenci zbyt długo zmagali się z chorobami przewlekłymi, ponieważ nasz system opieki zdrowotnej nie przyjmuje aktywnej roli w promocji zdrowego odżywiania. Zmiana paradygmatu w kierunku medycyny stylu życia powinna nastąpić natychmiast" – twierdzą1.

Czym jest paradoksalne działanie leków?

Bez tej zasadniczej zmiany lekarze będą nadzorcami upadłego systemu – twierdzą sygnatariusze deklaracji. Amerykański system opieki zdrowotnej kosztuje obecnie 3 bln dolarów rocznie (brytyjski National Health Service kosztuje podatnika 115 mld funtów), a ponad 500 mld dolarów wydaje się na same leki. Jedną trzecią tych kosztów stanowią wydatki na leczenie raka i chorób serca. Ogromne sumy rosną każdego roku, lecz mimo to leczenie chorób cywilizacyjnych, takich jak cukrzyca, otyłość i zaburzenia serca, jest nieskuteczne. Wskaźnik przedwczesnych zgonów rośnie, a choroby przewlekłe urastają do rangi epidemii, ponieważ firmy farmaceutyczne i producenci żywności przedkładają zyski ponad ludzi.

Najnowsze wykresy ujawniają, że w 2025 r. średnia długość życia skróci się o jedną dziesiątą i będzie to pierwszy spadek w ciągu 25 lat. Alarmujący jest również fakt, że 2 na 3 mieszkańców Zachodu zmaga się z nadwagą lub otyłością. Szacuje się, że do 2030 r. problem ten spowoduje 500 tys. dodatkowych zgonów. Rosną też wskaźniki dotyczące chorób przewlekłych – ponad 29 mln Amerykanów boryka się ze związaną ze stylem życia cukrzycą typu 2, a każdego roku 25% śmierci w USA jest skutkiem zaburzeń sercowo-naczyniowych. Jednocześnie co roku na całym świecie diagnozuje się 17,5 mln nowych przypadków raka, który corocznie stanowi przyczynę 8,7 mln zgonów.

Farmaceutyki nie tylko nie rozwiązują problemu, lecz także przyczyniają się do powstawania chorób. Na przykład nadużywanie antybiotyków powoduje tworzenie odpornych na nie bakterii, co dobrze udokumentowano. Jednak niewiele osób zdaje sobie sprawę z faktu, że kilka leków z tej grupy – w tym penicylina, kwinolony, sulfonamidy i tetracykliny – może być powiązanych z rakiem prostaty, a częstość występowania nowotworów piersi wzrasta podczas stosowania sulfonamidów. Równie prawdopodobne jest także to, że antybiotyki te uszczupliły zasoby organizmu o bakterie jelitowe, czyli zaburzyły mikrobiom, który jest naszym podstawowym mechanizmem obronnym. Każdy lek może wywołać poważne działania niepożądane. Należy do nich zaostrzanie chorób, które mają leczyć. Zjawisko to znane jest jako paradoksalne działanie farmaceutyków.

Amerykańska służba zdrowia - czym są 3 biliony dolarów?

USA przeznaczają na opiekę medyczną 3 bln dolarów rocznie. To innymi słowy: 3 miliony milionów dolarów. Jak one w ogóle wyglądają? Cóż:

  • Gdyby ułożyć w stos banknoty składające się na tę sumę jeden na drugim, sięgnąłby on ¾ drogi na Księżyc.
  • Gdyby żyć 50 lat dłużej, można by codziennie wydawać na siebie 162 mln dolarów i wciąż mieć w banku odłożone pieniądze dla dzieci. 
  • Jeśli byłoby się nastawionym na biznes, można by kupić całą firmę Apple, a jeszcze zostałoby 2,25 bln dolarów na zakup iPada czy dwóch.
  • Jeśli preferowałoby się produkty, można by kupić 3,534 mld zestawów słuchawkowych do iPhone’a, co wystarczyłoby dla wszystkich mężczyzn, kobiet i dzieci w Polsce. Właściwie to nie do końca prawda – każdy dostałby po 93 sztuki.
  • Jeśli to trochę zbyt ekstrawaganckie, zamiast tego można by dać po zestawie słuchawkowym każdemu mieszkańcowi Indii i Chin (wtedy każdy otrzymałby tylko po jednym). 
  • Jeśli fascynują Cię klasyczne samochody, Ferrari 250 GTO z 1963 r. jest prawie na szczycie czołówki, z wartością 38 mln dolarów. Można by kupić 78 tys. takich aut, przy założeniu że znalazłoby się ich aż tyle. 
  • Jeśli Twoje zainteresowanie samochodami jest bardziej odpowiedzialne środowiskowo, wybierz zamiast tego Teslę Model S. Przy cenie detalicznej 80 tys. dolarów można by kupić 37,5 mln sztuk. Gdyby je jeszcze wysłać do Chin, to za jednym zamachem rozwiązałoby problem globalnego ocieplenia.
  • Jeśli bardziej interesuje Cię zapewnienie kolejnemu pokoleniu dobrego wykształcenia, mógłbyś wysłać ok. 25 mln dzieci na studia na prywatnym uniwersytecie.

Dlaczego odpowiednia dieta i styl życia są ważne?

Dieta i styl życia mają ogromne znaczenie, jeśli chodzi o choroby przewlekłe, które pochłaniają 75% wydatków na ochronę zdrowia. Ponieważ jednak Big Pharma i przemysł spożywczy na pierwszym miejscu stawiają swoje finansowe korzyści, informacja ta nie zawsze dociera do konsumenta, co więcej – może być ukrywana.

"Liczne siły utrzymują status quo… specjalne grupy interesów, w tym lobbyści, którzy utrwalają bariery przez wydawanie pieniędzy na wywieranie wpływu na rządy i profesjonalistów" – twierdzą lekarze. Podkreślają, że amerykańskie wytyczne dietetyczne złagodzono w celu zaspokojenia ekonomicznych interesów producentów żywności. Jedzenie wprowadza się na rynek wyłącznie jako środek na poprawę samopoczucia, a nie źródło niezbędnych składników odżywczych koniecznych do utrzymania dobrego stanu zdrowia.

Chociaż napawa nadzieją fakt, że ludzie coraz bardziej interesują się zdrowym jedzeniem, a niektóre ośrodki medyczne wprowadzają pewne aspekty medycyny stylu życia, to jednak kardynalna zmiana nie nastąpi, dopóki realizuje się strategiczny plan Big Pharmy – tłumaczą lekarze. Postulują, by w obrębie istniejących placówek zdrowia tworzyć ośrodki medycyny stylu życia. Byłoby to dobrym pierwszym krokiem. Należy również naprawić edukację medyczną, tak by lekarze byli szkoleni w dziedzinie dietetyki. "Specjaliści powinni mieć podstawową wiedzę w zakresie tego, jak modyfikacje stylu życia mogą zapobiegać chorobom przewlekłym, leczyć je, a nawet cofać" – piszą medycy.

Warto mieć świadomość, że społeczeństwo również odgrywa ważną rolę w krzewieniu wiedzy na temat dobrych wyborów z zakresu stylu życia. Firmom powinno zależeć na zdrowiu pracowników, a grupy społeczne mogą z powodzeniem wspomagać rozpowszechnianie informacji. Media internetowe i społecznościowe są ich świetnym źródłem. Jednak medycyna i jej praktycy powinni być w centrum rewolucji w dziedzinie ochrony zdrowia. "Już czas, by środowisko medyczne zainterweniowało i zapewniło właściwe leczenie możliwych do uniknięcia chorób. Zmiana ta wymaga odwagi oraz gotowości do kreatywnego myślenia podczas rozpoczynania przebudowy naszego systemu ochrony zdrowia od tego, który cechuje opieka nad chorym, do takiego, który zasługuje na miano opieki zdrowotnej" – przekonują lekarze.

Choroba przewlekła a zaburzenia psychiczne

Istnieje ścisłe połączenie między chorobą przewlekłą a zaburzeniami psychicznymi, takimi jak depresja, stany lękowe, stres i powiązana z nimi bezsenność. Depresja to znany czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, a badania sugerują, że podwaja ryzyko wystąpienia tego rodzaju dolegliwości. Choroba ta nasila problemy z sercem, a zmagający się z nią pacjent jest 3 razy bardziej narażony na zgon wskutek zawału2.

Działa to w obie strony: problemy z sercem zwiększają również ryzyko wystąpienia depresji. Wspólnym elementem może być stres. Zarówno depresja, jak i choroby układu krążenia oraz serca, mogą być skutkiem jego skumulowanego wpływu na organizm3. Depresja jest również związana z indywidualnym ryzykiem wystąpienia wszelkiego rodzaju chorób nowotworowych. Szczególnie zwiększa zaś prawdopodobieństwo rozwoju raka płuc i wątroby4.

Jak walczyć z depresją i stresem?

  • Silne więzi społeczne: Ważne badanie wykazało, że kobiety z rakiem piersi, które utrzymują aktywność społeczną, są o wiele mniej narażone na nawrót choroby5.
  • Zdrowe jelita: Mikrobiom jelitowy ma duży wpływ na dobrostan psychiczny. Przetworzone produkty spożywcze powodują nieszczelność jelit, która umożliwia toksynom docieranie do krwiobiegu. Tymczasem zdrowa dieta w połączeniu z aktywnością fizyczną wspomagają ponowne zasiedlenie jelit korzystnymi bakteriami. To z kolei pozytywnie wpływa na zarówno na osoby z depresją i stanami lękowymi, jak i kondycję serca6.
  • Aktywność fizyczna: Wspomaga łagodzenie objawów depresji oraz stanów lękowych i odwrotnie – siedzący tryb życia zwiększa ryzyko wystąpienia depresji7.

 

Jak walczyć ze stanem zapalnym?

Stan zapalny to podstawowa przyczyna większości chorób przewlekłych. Przed erą współczesnej sanityzacji był on niezbędną reakcją utrzymującą człowieka przy życiu, jednak dziś większość odpowiedzi zapalnych jest nadmiernych lub nieodpowiednich – twierdzą lekarze – i często powodują je niezdrowe jedzenie, zanieczyszczenia lub stres.

Najczęstszym przejawem stanu zapalnego jest otyłość – choroba o podłożu zapalnym, która dotyka 60% mieszkańców Zachodu. To błędne koło: otyli ludzie mają w organizmach wyższy poziom białek zapalnych – takich jak interleukina-6, czynnik martwicy nowotworów i białko C-reaktywne – z powodu nadmiaru tkanki tłuszczowej, a substancje te nasilają problemy otyłości. Jednak chociaż większość ludzi obawia się związanych z nią zagrożeń sercowo-naczyniowych, niewielu ma świadomość, że może ona również powodować raka. Na podstawie jednego z badań oszacowano, że odpowiada za ok. 90 tys. przypadków nowotworów rocznie1.

Nawet w przypadku chorób serca, których leczenie często postrzega się jako jedną z najbardziej spektakularnych historii sukcesu medycyny, tempo spadku liczby nowych przypadków i wzrostu wskaźników przeżywalności obniżyło się w ostatnich latach. A zatem klucz do długiego i zdrowego życia tkwi w spożywaniu większej ilości pokarmów o działaniu przeciwzapalnym.

Ogranicz pokarmy prozapalne, które są ubogie w składniki odżywcze i/lub wysokokaloryczne, takie jak:

  • mięso, wołowina, wieprzowina, baranina, kurczak, indyk i owoce morza;
  • przetworzone mięso;
  • nabiał zwierzęcy, np. mleko i ser;
  • zamienniki cukru i rafinowany cukier, np. aspartam i syrop glukozowo-fruktozowy, zawarty w większości przetworzonych pokarmów, takich jak ciasta i herbatniki;
  • przetworzone pokarmy i rafinowane zboża, np. biały chleb;
  • słodkie napoje bezalkoholowe oraz alkohol.

Jedz więcej żywności przeciwzapalnej, zasobnej w składniki odżywcze i niskokalorycznej, czyli takich produktów jak:

Stan zapalny - jedz więcej (ale nie w nadmiarze):

Otyłość

Bibliografia
  • Perm J, 2018; 22: 17–25
  • Eur Heart J, 2014; 35: 1365–72
  • Curr Dir Psychol Sci, 2006; 15: 269–72
  • Public Health, 2017; 149: 138–48
  • Cancer, 2017; 123: 1228–37
  • Int J Clin Pract, 2008; 62: 423–32
  • J Phys Act Health, 2017; 14: 733–9
  • Fox Business
O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą 11/2021
ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ W:
O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą 11/2021
KUP wydanie papierowe KUP wydanie ELEKTRONICZNE
ARTYKUŁ UKAZAŁ SIĘ W
O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą 11/2021
O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą
Kup teraz
Wczytaj więcej
Zapisz się i odbierz wybrany magazyn gratis!
Zapisz się i odbierz prezent
Nasze magazyny
Copyright © AVT 2020 Sklep AVT